Ilu słów używają na co dzień Polacy? Naukowcy to policzyli

Choć słowniki języka polskiego zawierają setki tysięcy wyrazów, codzienna komunikacja opiera się na stosunkowo niewielkim ich zasobie. 

Językoznawcy z uniwersytetów Wrocławskiego i Łódzkiego przeanalizowali duże zbiory tekstów – od artykułów prasowych i książek po zapisy rozmów oraz treści internetowe. Sprawdzali, które słowa pojawiają się  najczęściej.

Wyniki wskazują, że kilkaset najczęściej używanych słów pokrywa większość codziennej komunikacji. Co więcej, około 1000-2000 najczęstszych wyrazów wystarcza, żeby zrozumieć dużą część zwykłych rozmów.

W jednej rozmowie używamy kilkuset słów

Analizy pokazują także, jak wygląda rzeczywiste użycie języka w codziennym życiu.

Podczas jednej zwykłej rozmowy trwającej kilka lub kilkanaście minut pojawia się zazwyczaj około 150-300 różnych słów. W ciągu całego dnia liczba użytych wyrazów rośnie do około 800-1200.

Jednocześnie ogromna liczba innych słów pojawia się bardzo rzadko – często tylko w literaturze, języku naukowym lub specjalistycznym.

Prawo Zipfa, czyli uniwersalna reguła języka

Zjawisko to opisuje znana w językoznawstwie zasada statystyczna nazywana prawem Zipfa. W dużym uproszczeniu oznacza ona, że:

• niewielka liczba słów jest używana bardzo często,
• tysiące innych wyrazów pojawiają się sporadycznie.

Dlatego w języku działa silna nierównowaga użycia. Zaledwie 20-50 słów pojawia się w niemal każdym zdaniu, a kilkaset najczęstszych wyrazów tworzy trzon większości wypowiedzi.

Do takich słów należą głównie krótkie wyrazy funkcyjne, m.in. „i”, „że”, „się”, „nie”, „to”, „w”, „na”, „do”, „jest”, „był”.

Wulgaryzmy wysoko w rankingach

Ciekawym wnioskiem z analiz języka mówionego i internetowego jest również częsta obecność wulgaryzmów. Jak wynika z badań, niektóre polskie przekleństwa są w grupie kilkuset najczęściej używanych słów. Dotyczy to zwłaszcza spontanicznej mowy oraz komunikacji w internecie.

Językoznawcy podkreślają jednak, że wulgaryzmy nie zawsze pełnią funkcję obraźliwą. W wielu przypadkach działają jako emocjonalne przerywniki, które wzmacniają wypowiedź lub sygnalizują reakcję na silne emocje.

Dlaczego tak często przeklinamy?

Jest kilka powodów, dla których wulgaryzmy pojawiają się stosunkowo często w języku potocznym. Najważniejsze z nich to:

• wyrażanie emocji – złości, frustracji czy zaskoczenia,
• funkcja „emocjonalnego przecinka” – krótkiej wstawki w zdaniu,
• podkreślenie przekazu – wzmocnienie opinii lub oceny,
• naturalność języka potocznego, zwłaszcza w prywatnych rozmowach i Internecie.