W internecie pojawiają się reklamy z nieistniejącymi lekarzami, fałszywe wypowiedzi żołnierzy i profile udające oficjalne konta instytucji. Choć takie materiały są zgłaszane administratorom mediów społecznościowych, wiele z nich nadal pozostaje dostępnych. 

W pierwszym półroczu 2026 roku NASK przekazał platformom 65 220 zgłoszeń dotyczących dezinformacyjnych treści i kont. Usunięciem zakończyło się zaledwie 4380 z nich.

Tysiące zgłoszeń bez reakcji

Z raportu Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK wynika, że platformy usunęły 6,7 proc. zgłoszonych materiałów. Kolejne 17,3 proc. objęto moderacją, czyli np. ograniczeniem widoczności, dodaniem ostrzeżenia lub usunięciem fragmentu nagrania.

Pozostałe 76 proc. zgłoszeń, czyli 49 570 przypadków, nie doprowadziło do takich działań. W tej grupie znalazły się materiały, które administratorzy uznali za zgodne z regulaminem, oraz zgłoszenia pozostawione bez odpowiedzi. NASK zaliczył je do kategorii odrzuconych.

Najwięcej zgłoszeń skierowano do serwisu X, dawniej Twittera. Dotyczyły one ponad 60 tys. materiałów. Usunięto 2,4 proc. z nich, a 18,7 proc. poddano moderacji. Na Facebooku usunięto 63,6 proc. zgłoszonych materiałów, a na TikToku 55,7 proc. Liczba i rodzaj zgłoszeń kierowanych do poszczególnych serwisów znacznie się jednak różniły.

Fałszywi lekarze, żołnierze i znane osoby

NASK opisał również konkretne przypadki dezinformacji, które pojawiały się w polskim internecie. Jednym z nich były profile podszywające się pod ekspertów medycznych. Wykorzystywano je do reklamowania i sprzedaży suplementów. Wśród analizowanych materiałów znalazły się też nagrania stworzone przy użyciu sztucznej inteligencji, przedstawiające rzekome wypowiedzi polskich żołnierzy.

Inne konta wykorzystywały wygenerowane wizerunki kobiet z Ukrainy i publikowały fałszywe oferty matrymonialne. Analitycy wykryli również profil podszywający się pod krakowską straż miejską oraz grupę na Facebooku bezprawnie wykorzystującą wizerunek Igi Świątek.

Część kampanii służyła promowaniu produktów, inne miały kierować użytkowników na podejrzane strony lub rozpowszechniać nieprawdziwe informacje.

Manipulacje nie tylko w pojedynczych wpisach

Największą część zgłoszeń stanowiły materiały zakwalifikowane przez NASK jako manipulacje. Było ich ponad 62 tys., czyli 95,3 proc. wszystkich przypadków. Do tej kategorii zaliczono m.in. nagrania wyrwane z kontekstu, przerobione zdjęcia, fałszywe opisy prawdziwych wydarzeń oraz skoordynowane działania grup kont.

Przykładem była proirańska kampania dezinformacyjna prowadzona przez rozbudowaną sieć profili. NASK opisywał także fałszywe przekazy dotyczące dostaw agregatów prądotwórczych do Ukrainy i pożaru w Puszczy Solskiej.

Spośród wszystkich materiałów sklasyfikowanych jako manipulacje platformy usunęły 4,9 proc. Znacznie częściej usuwały konta i treści podszywające się pod znane osoby lub instytucje. W tej grupie odsetek wyniósł 78,6 proc.

Gawkowski zapowiada wysokie kary

Minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski ostro skrytykował platformy społecznościowe za sposób reagowania na zgłoszenia NASK.

– Bezpieczeństwo informacyjne Polek i Polaków jest przez platformy społecznościowe traktowane jako uboczny element prowadzenia biznesu 

– powiedział podczas prezentacji raportu 21 października.

Minister poinformował, że zażądał od firm technologicznych utworzenia rozbudowanych, polskojęzycznych zespołów moderacyjnych działających w Polsce. Mają one bezpośrednio współpracować z NASK i służbami odpowiedzialnymi za zgłaszanie szkodliwych treści. Gawkowski domaga się również szybszego usuwania wykrytych sieci fałszywych kont oraz usprawnienia procedur odwoławczych.

Zapowiedział też możliwość wszczynania postępowań prowadzących do nałożenia kar finansowych na platformy, które nie będą realizować obowiązujących je wymagań. Według ministra sankcje mogą sięgać dziesiątek milionów złotych lub euro.

Gdzie zgłosić podejrzany materiał?

Podejrzane wpisy, nagrania i profile można zgłaszać bezpośrednio administratorom serwisów społecznościowych. Informacje o możliwej dezinformacji przyjmuje również Ośrodek Analizy Dezinformacji NASK.

Zgłoszenie można przesłać na adres dezinformacja@nask.pl albo za pośrednictwem formularza na stronie oad.nask.pl. Przydatny jest link do konkretnego wpisu oraz krótki opis, dlaczego budzi on wątpliwości.

Nie są zawodowymi funkcjonariuszami, ale gdy płonie dom, dochodzi do wypadku albo powodzi, często są pierwsi na miejscu. Teraz strażacy ratownicy Ochotniczych Straży Pożarnych mają zostać włączeni do systemu Karty Rodziny Mundurowej. To oznacza korzyści nie tylko dla samych druhów, ale również ich rodzin.

Po miesiącach zastoju połączone sejmowe komisje Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Obrony Narodowej zajęły się projektem ustawy i przyjęły sprawozdanie wraz z poprawkami. Jedna z najważniejszych dotyczy właśnie OSP. 

To przełom, bo pierwotnie ochotników w systemie nie było.

Nie wszyscy druhowie. Wybrano węższą grupę

Spór dotyczył przede wszystkim tego, kogo objąć nowymi rozwiązaniami. W czasie prac pojawiła się propozycja przyznania Karty wszystkim członkom OSP. Tak szerokie rozwiązanie nie uzyskało jednak poparcia. Wiceszef MSWiA Wiesław Szczepański wskazywał, że wszystkich członków OSP jest blisko milion. Po doliczeniu ich rodzin liczba potencjalnych beneficjentów mogłaby sięgnąć około 3 mln osób.

Zdecydowano się więc na węższą grupę – strażaków ratowników OSP, czyli druhów uczestniczących w działaniach ratowniczo-gaśniczych. Według danych przedstawionych podczas prac parlamentarnych samych takich strażaków jest około 250 tys. Inne przedstawione podczas prac szacunki wskazują, że razem z rodzinami grupa może liczyć około 800 tys. osób.

Dla druhów przewidziano przy tym rozwiązanie cyfrowe. Jeśli strażak ratownik OSP lub członek jego rodziny będzie korzystał z dokumentu w aplikacji mObywatel, nie będzie dodatkowo otrzymywał plastikowej karty.

Kolej, paszport i leczenie. Karta ma dawać konkretne korzyści

Karta Rodziny Mundurowej nie będzie wyłącznie honorowym dokumentem. Projekt przewiduje wiele ulg i preferencji. Wśród najważniejszych znalazły się 37-procentowe zniżki na jednorazowe przejazdy koleją oraz 49-procentowe na kolejowe bilety okresowe. Opłata za wydanie paszportu ma zostać obniżona o 50 proc. dla dorosłych i 75 proc. dla dzieci.

Projekt przewiduje także preferencje związane z dostępem do resortowej opieki zdrowotnej oraz rozwiązania pomagające rodzinom mundurowych m.in. przy przyjmowaniu dzieci do placówek opiekuńczych i edukacyjnych po zmianie miejsca służby.

Do tego dochodzić mają rabaty i ulgi oferowane przez przedsiębiorców, samorządy i instytucje publiczne.

Jednak przyjęcie przez komisje poprawki otwierającej strażakom ratownikom drogę do Karty nie oznacza jeszcze, że każdy druh otrzyma dokładnie taki sam pakiet uprawnień jak zawodowy funkcjonariusz. Ostateczny zakres przywilejów będzie zależał od wersji ustawy uchwalonej przez parlament.

Nie wszyscy zostali wpuszczeni do systemu

Rozszerzenie projektu o OSP nie kończy sporu o to, kto powinien otrzymać Kartę Rodziny Mundurowej.

Poza projektowanym katalogiem pozostają m.in. pracownicy cywilni służb mundurowych. O włączenie do systemu zabiegają również środowiska Służby Więziennej i Służby Celno-Skarbowej.

Sprawa wywołuje nawet wątpliwości konstytucyjne. Podczas posiedzenia komisji Biuro Legislacyjne zwracało uwagę na zasadę równości wobec prawa i fakt, że projekt nie obejmuje wszystkich formacji oraz grup wykonujących zadania związane z bezpieczeństwem państwa.

Rachunek może być większy

Pierwotnie szacowano, że Karta Rodziny Mundurowej obejmie około 1,27 mln osób. Koszt programu oceniano na około 50 mln zł w pierwszym roku i około 40 mln zł w kolejnych.

Te wyliczenia powstały jednak przed ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy OSP. Jeżeli do systemu wejdzie kolejna duża grupa wraz z rodzinami, rachunek może się zmienić.

To właśnie skala programu była jednym z powodów, dla których prace trwały tak długo. Pierwsze czytanie projektu odbyło się już 10 lutego. Później ustawa na wiele miesięcy utknęła w komisjach, a jednym z punktów spornych było właśnie włączenie strażaków ochotników. Teraz znaleziono kompromis: nie wszyscy członkowie OSP, lecz strażacy ratownicy.

Nie oznacza to jeszcze, że druhowie już mogą korzystać z ulg. Projekt musi przejść kolejne etapy prac w Sejmie, następnie Senat i trafić do prezydenta. MSWiA liczy, że ustawę uda się uchwalić do końca roku.

Największy sukces z nich odniósł Józef Bejgrowicz, zdobywając złoty medal w konkurencji martwego ciągu, uzyskując  rezultat 207,5 kg przy wadze 82,5 kg w kategorii wiekowej Masters 7 (70-74 lata). Tczewski multimedalista sportów siłowych osiągnął to w wieku 74 lat, co jest niewyobrażalnym wyczynem dla każdego zwykłego śmiertelnika. Jest to tym samym 36 tytuł mistrza świata dla Józefa Bejgrowicza w jego już niezwykle bogatej, medalowej kolekcji. Wynik ten po przeliczeniu punktów dał naszemu utytułowanemu sportowcowi zajęcie 3 miejsca w klasyfikacji ogólnej Masters wszechwag.

Po 6 latach przerwy od startów, na trójbojowym pomoście pojawił się ponownie syn Józefa - Tomasz Bejgrowicz. Powrót do rywalizacji sportowej okazał się dla niego wyjątkowo udany. W kategorii wiekowej Masters 2 (45-49 lat) i wagowej do 110 kg sięgnął po złoto w konkurencji trójboju siłowego składającego się z przysiadu ze sztangą, wyciskania sztangi leżąc i martwego ciągu. Tytuł mistrza świata Tomasz zdobył osiągając równo 500 kg.

Do swojego cennego osiągnięcia Tczewianin dołożył srebro w kolejnym swoim starcie w konkurencji martwego ciągu w kategorii wiekowej Masters 2 (45-49 lat) i wagowej do 125 kg. Tomasz uzyskując końcowy rezultat 205 kg przegrał zaciętą walkę o złoto z Włochem Natalizi Francesco, który podniósł sztangę ważącą 5 kg więcej. Na placu boju Tomasz pozostawił Terzo Mirsada - zawodnika z Bośni i Hercegowiny, któremu to przypadł brązowy medal.

Kolejny niezwykle udany start zanotował tczewski "etatowy" zawodnik wyciskania sztangi leżąc - Marek Tokarski. Tym razem to Marek wystąpił w konkurencji martwego ciągu w kategorii wiekowej Masters 2 (45-49 lat) i wagowej do 90 kg, zdobywając po widowiskowej i dramatycznej walce brązowy medal. Ostatecznie zwyciężył Martins Renato z Brazylii, a srebrny medal wywalczył Vadym Kotsaga z Ukrainy. Do brązowego medalu Marek "dorzucił" jeszcze srebro w martwym ciągu w tej samej kategorii wiekowej i wagowej jako reprezentant wojska polskiego w osobnej klasyfikacji służb mudurowych.

Mistrzostwa Świata Federacji GPC w Trójboju Siłowym są największą na świecie imprezą tej rangi w tej dyscyplinie sportu. W rywalizacji sportowej wzięło udział ponad 700 zawodników z 31 krajów z 6 kontynentów. Jednym z trzech polskich, międzynarodowych sędziów zawodów był Józef Bejgrowicz, któremu na mistrzostwach świata przedłużono licencję sędziowską, co było możliwe dzięki pozytywnym referencjom ze strony Prezydenta Światowej Federacji GPC Trójboju Siłowego - Lee Marshalla. Międzynarodowe uprawnienia sędziowskie pozwolą naszemu utytułowanemu Tczewianinowi kontynuować prestiżową pracę arbitra na kolejnych europejskich i światowych czempionatach.

Wielkimi krokami zbliża się uroczystość Wszystkich Świętych. W związku z tym w Centrum Kultury i Sztuki nie może zabraknąć muzyki jazzowej. Już tradycyjnie odbędą się Zaduszki Jazzowe, które zostaną poprzedzone przez koncert z okazji 75. urodzin Mistrza Henryka Miśkiewicza. 

O tych dwóch wydarzeniach opowiedział na naszej antenie jeden z czołowych polskich saksofonistów - Adam Wendt

Koncert prezentem od dzieci

W piątek, 30 października o godzinie 19:00 odbędzie się koncert pt. "Nasza miłość" z okazji urodzin uznanego muzyka Henryka Miśkiewicza. Jak powiedział nam Adam Wendt, jest to autorski program stanowiący muzyczny prezent od dzieci dla ojca. 

Na scenie wystąpią: Dorota Miśkiewicz - śpiew, Piotr Orzechowski - fortepian, Sławomir Kurkiewicz - kontrabas, Michał Miśkiewicz - perkusja oraz jako gość specjalny - Henryk Miśkiewicz. Podczas wydarzenia sam jubilat będzie opowiadał o powstawaniu utworów do koncertu „Nasza Miłość” i swojej niemal 60-letniej przygodzie z muzyka jazzową.

Będzie wyśmienita muzyka na pewno. Jestem w 100% przekonany, bo Henryka znam bardzo dobrze i wiem, że tam nie ma żadnych żadnych nieporozumień.

- Adam Wendt

W drugiej części wydarzenia, po kilkunastominutowej przerwie, na scenie Centrum Kultury i Sztuki usłyszymy projekt graphpick, który zwieńczy cały koncert. Zespół łączy improwizowaną muzyką na żywo z analogowymi projekcjami „płynnego światła” tworzonymi przy użyciu grafoskopu.

Całość wydarzenia potrwa ok 2,5 godziny.

Coroczne Zaduszki Jazzowe

Dzień po jubileuszowym koncercie Henryka Miśkiewicza odbędą się jak co roku Zaduszki Jazzowe. Wydarzenie rozpocznie się 31 października o godzinie 18:00 w Sali Widowiskowej CKiS. 

Na scenie usłyszymy dwa zespoły. Jako pierwsi na scenie wystąpią Usein Bekirov Quintet w składzie: Usein Bekirov, Viktor Pavelko, Yaroslav Kazmirchuk, Ivan Lokhmaniuk oraz Arthur Frolov.

Zespół z Ukrainy, który zarekomendował mi mój wielki przyjaciel, z którym znam się no już kilkadziesiąt lat. Jest to kwintet, który jeździ po całej Europie i gra fantastyczną muzykę.

- Adam Wendt

Usein Bekirov Quintet to zespół, którego liderem jest wybitny pianista, klawiszowiec, kompozytor i aranżer - Usein Rіzaiovych Bekirov. W jego muzyce znajdziemy nawiązania do jazzu fusion, funku i ethno-jazzu, a autorskie kompozycje przenikają wpływy muzyki Tatarów krymskich, Ukrainy, Azerbejdżanu i Bałkanów. Artysta był trzykrotnie nominowany do nagrody Grammy.

Jako kolejny na scenie pojawi się Big Four, zespół prowadzony przez Stana Breckenridge’a, amerykańskiego wokalistę, pianistę jazzowego, kompozytora i muzykologa. Amerykaninowi towarzyszyć będą Adam Wendt, Józef Eliasz oraz Konrad Żołnierek.

Stanley gra na fortepianie, sobie akompaniuje i śpiewa, prowadzi show. Myślę, że państwo będziecie zadowoleni, bo jest to naprawdę wspaniale prowadzony koncert. Będą utwory takie, które znamy z różnych innych wykonań. Na pewno będzie fajna zabawa.

- Adam Wendt

Na samych koncertach się nie skończy. Po zakończeniu występu zespołu Big Four wszyscy zainteresowani przeniosą się do Klubu Muzycznego CKiS, gdzie artyści oddadzą się improwizacji. Jam Session rozpoczną Adam Wendt oraz Józef Eliasz, a później scena będzie otwarta dla innych zainteresowanych muzyków, którzy będą chcieli zaprezentować własną improwizację.

Zapraszam. Mamy tu sporo muzyków w Tczewie. Możemy sobie pomuzykować.
 

- Adam Wendt

Bilety na oba wydarzenia dostępne są na stronie bilety24.pl. Warto dodać, że CKiS przygotowało promocję dla osób zainteresowanych dwoma koncertami.

Cała rozmowa z Adamem Wendtem dostępna jest poniżej. Poznacie w niej szczegóły najbliższych koncertów.

Jeśli państwu się wydaje, że muzyka poważna jest nudna, to pan Waldemar Malicki odczaruje to myślenie i odczaruje także arcydzieła światowej klasyki przybliży nam tę muzykę klasyczną poważną. Nie zabraknie różnych anegdot o znanych muzykach i nie jest to koncert, nie jest to kabaret, to jest takie widowisko muzyczno-kabaretowe, tak to możemy nazwać i bez problemu odnajdą się w tym programie melomani takiej muzyki poważnej, ale ci także, którzy może z taką muzyką na co dzień nie obcują i na pewno wszyscy bawią się do łez.

– Janek Skerka, Centrum Kultury i Sztuki w Tczewie 

Widowisko stanowi doskonałą okazję do zrzucenia z klasyki pompatycznego tonu. Artysta w błyskotliwy sposób objaśnia kulisy powstawania najsłynniejszych partytur, przytaczając pikantne ciekawostki z prywatnego życia kompozytorów. Tczewska publiczność może liczyć na wirtuozerskie wykonania połączone z błyskawiczną improwizacją i bezustannym kontaktem z widownią

Kryzys psychiczny, narastająca depresja, silny lęk, problemy po utracie pracy albo śmierci bliskiej osoby. Człowiek potrzebuje pomocy, ale nie wie, od czego zacząć. Czy najpierw iść do lekarza rodzinnego? Zdobyć skierowanie? Szukać psychiatry na własną rękę?

Centra Zdrowia Psychicznego mają działać inaczej. Pacjent może zgłosić się do Punktu Zgłoszeniowo-Koordynacyjnego bez skierowania i wcześniejszego umawiania wizyty. Na miejscu specjalista ocenia jego sytuację i wskazuje odpowiednią formę pomocy.

Teraz ten model przestaje być tylko pilotażem.

Centra Zdrowia Psychicznego na stałe w NFZ

24 października weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia włączające Centra Zdrowia Psychicznego do świadczeń gwarantowanych. To ważny krok w reformie psychiatrii dorosłych prowadzonej od 2018 roku.

Nie oznacza to jednak, że od 24 października w całym kraju natychmiast ruszył zupełnie nowy system. Pilotaż będzie funkcjonował do końca 2026 roku, natomiast umowy NFZ w nowym modelu mają obowiązywać najwcześniej od 1 stycznia 2027 roku.

Dla pacjenta kluczowa jest zasada, na której opierają się CZP: pomoc ma być dostępna możliwie blisko miejsca zamieszkania i bez konieczności przedzierania się przez skomplikowaną ścieżkę skierowań.

Przychodzisz i mówisz, że potrzebujesz pomocy

Pierwszym miejscem kontaktu jest Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjny. Osoba dorosła znajdująca się w kryzysie psychicznym może zgłosić się tam bez skierowania. Nie trzeba wcześniej zapisywać się na wizytę.

Na miejscu przeprowadzana jest wstępna ocena problemu i ustalany jest dalszy sposób postępowania. W przypadkach pilnych termin świadczenia powinien zostać wskazany nie później niż w ciągu 72 godzin od zgłoszenia.

Pomoc nie musi kończyć się na wizycie u psychiatry.

Centra mają zapewniać opiekę ambulatoryjną, leczenie na oddziale dziennym i całodobowym, a także pomoc zespołów leczenia środowiskowego. W tym ostatnim przypadku specjaliści mogą pracować z pacjentem również w jego domu.

W systemie przewidziano ponadto koordynatorów opieki oraz asystentów zdrowienia. To osoby, które same doświadczyły kryzysu psychicznego i po odpowiednim przygotowaniu pomagają innym przechodzić przez proces leczenia i powrotu do normalnego funkcjonowania.

Nie wszędzie taka pomoc jest dostępna

Reforma ma poważne ograniczenie: sieć Centrów Zdrowia Psychicznego nadal nie obejmuje całej Polski. Według danych przedstawionych w Sejmie w lutym 2026 roku działało 117 CZP, a ich obszary odpowiedzialności obejmowały nieco ponad połowę dorosłych mieszkańców kraju. Oznacza to, że dostęp do tego modelu opieki nadal zależy m.in. od miejsca zamieszkania.

Pełne pokrycie Polski siecią Centrów Zdrowia Psychicznego planowane jest dopiero do 2029 roku. Skala dotychczasowego programu jest jednak duża. Pilotaż objął swoim zasięgiem około 14,7 mln dorosłych, a wydatki na jego prowadzenie od 2018 do końca 2025 roku oszacowano na około 8,93 mld zł.

Jak znaleźć pomoc?

Osoba potrzebująca wsparcia może sprawdzić, czy jej miejsce zamieszkania znajduje się w obszarze działania Centrum Zdrowia Psychicznego i znaleźć najbliższy Punkt Zgłoszeniowo-Koordynacyjny. Informacje i wyszukiwarka placówek dostępne są w rządowych serwisach dotyczących CZP.

Trzeba jednak pamiętać o jednej zasadzie. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia nie należy czekać na zwykłą konsultację. Pomocy można szukać pod numerami 112 lub 999, na izbie przyjęć albo SOR-ze przy szpitalu posiadającym oddział psychiatryczny.

Zmiana, która weszła w życie 24 października, ma więc przede wszystkim zapewnić ciągłość reformy. Pilotaż dobiega końca, a od 2027 roku Centra Zdrowia Psychicznego mają już funkcjonować jako stały element systemu finansowanego przez NFZ. Problem w tym, że zanim taka pomoc będzie dostępna w całej Polsce, mogą minąć jeszcze trzy lata.

Nie tylko do psychiatry bez skierowania

Przypomnijmy jeszcze, że bez skierowania można także zapukać do gabinetów –  oprócz psychiatry – ginekologa i położnika, onkologa, wenerologa, dentysty, optometrysty i lekarza medycyny sportowej. 

Dostęp bez skierowania do tych specjalistów obowiązuje wyłącznie w placówkach, które mają podpisany kontrakt z NFZ.

Praca tczewskich kryminalnych pozwoliła na szybkie wytypowanie i zatrzymanie osób odpowiedzialnych za ten czyn. Do pierwszego zatrzymania doszło na początku tygodnia – w ręce mundurowych wpadł 16-letni obywatel Ukrainy. Decyzją sądu nieletni został umieszczony w schronisku dla nieletnich, które w tej sprawie pełni funkcję środka tymczasowego.

We wtorek funkcjonariusze zatrzymali drugiego z podejrzanych – 21-letniego obywatela Ukrainy. Mężczyzna został doprowadzony do Prokuratury Rejonowej w Tczewie, gdzie usłyszał zarzut oszustwa. Na wniosek prokuratora sąd zastosował wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres dwóch miesięcy.

W toku dalszych czynności śledczy ustalili, że sprawa może mieć znacznie większy zasięg. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że obaj zatrzymani mogą mieć również bezpośredni związek z podobnym oszustwem popełnionym na terenie Krakowa, gdzie poszkodowany stracił 25 tysięcy złotych. Policjanci pod nadzorem prokuratury nadal wyjaśniają wszelkie okoliczności tych zdarzeń.

Policja apeluje o ostrożność

W związku z tym zdarzeniem funkcjonariusgi przypominają, że oszuści podszywający się pod policjantów celowo żerują na zaufaniu obywateli do munduru, strachu i presji czasu. Należy pamiętać o najważniejszych zasadach bezpieczeństwa:

• Prawdziwi policjanci nigdy nie proszą o przekazywanie pieniędzy ani pozostawianie ich w wyznaczonym miejscu.
• Jeśli ktoś kontaktuje się telefonicznie, informuje o rzekomej akcji policyjnej i żąda gotówki, należy natychmiast się rozłączyć.
• O każdej podejrzanej próbie wyłudzenia pieniędzy należy niezwłocznie powiadomić Policję, dzwoniąc pod numer alarmowy 112.

Mundurowi apelują również do mieszkańców, aby rozmawiali o tych zagrożeniach ze swoimi starszymi krewnymi, pomagając im chronić oszczędności życia przed bezwzględnymi oszustami.

Jedziesz pod prąd, wjeżdżasz samochodem na drogę dla pieszych albo zostawiasz po sobie bałagan na drodze? Po zmianie przepisów strażnik miejski będzie miał większe możliwości interwencji. 

Jeszcze bardziej odczuwalne mogą być nowe regulacje dotyczące nieruchomości. Strażnik będzie mógł zobowiązać właściciela do zebrania znajdujących się na niej odpadów komunalnych.

To część dużej reformy przygotowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Projekt ma zmienić ustawę o strażach gminnych, która obowiązuje od 1997 roku. Resort argumentuje, że przez niemal trzy dekady realia funkcjonowania tych formacji mocno się zmieniły, a przepisy nie nadążyły za praktyką.

Strażnik włączy kamerę. Nagra także rozmowę

Jedną z najbardziej widocznych zmian ma być możliwość rejestrowania podczas interwencji nie tylko obrazu, ale również dźwięku.

Ma to duże znaczenie w sytuacji, gdy po interwencji pojawiają się dwie zupełnie różne wersje wydarzeń. Nagranie może pokazać nie tylko zachowanie uczestników, ale również zarejestrować wydawane polecenia, odpowiedzi i przebieg rozmowy.

Rozwiązanie ma chronić obie strony: mieszkańca oraz funkcjonariusza. Materiał może stać się dowodem pozwalającym rozstrzygnąć, jak naprawdę przebiegała interwencja.

Więcej kontroli na drogach

Projekt rozszerza także możliwości strażników wobec kierowców.

Nowe regulacje mają pozwolić na podejmowanie czynności m.in. wobec osób jadących w kierunku przeciwnym do dozwolonego, poruszających się pojazdem wzdłuż drogi dla pieszych lub przejeżdżających przez przejście dla pieszych, a także zanieczyszczających lub zaśmiecających drogę.

Zmiany mają objąć również możliwość ustalania, komu właściciel lub posiadacz powierzył pojazd do kierowania lub używania.

Masz śmieci na posesji? Strażnik nakaże je zebrać

Bardzo praktyczna zmiana dotyczy kontroli nieruchomości.

Strażnicy mają otrzymać narzędzia pozwalające skuteczniej egzekwować przepisy związane z utrzymaniem czystości i gospodarką odpadami. Właściciel kontrolowanej nieruchomości będzie mógł zostać zobowiązany do zebrania znajdujących się na niej odpadów komunalnych.

To istotne szczególnie w przypadku posesji, na których zalegające śmieci stają się problemem nie tylko właściciela, ale także sąsiadów.

Strażnik będzie mógł pojechać za granicę gminy

Zmienić mają się również granice działania straży. Dzisiaj ta formacja jest ściśle związana z terenem swojej gminy. MSWiA chce umożliwić strażnikom wykonywanie określonych czynności również poza nim.

Chodzi m.in. o doprowadzanie osób nietrzeźwych, konwojowanie dokumentów i wartościowych przedmiotów, a także sytuacje wymagające ratowania życia lub zdrowia. Ma to ułatwić współpracę sąsiadujących samorządów i usunąć problemy, które obecnie wynikają z administracyjnych granic gmin.

Większa ochrona samych strażników

Reforma nie ogranicza się do nowych uprawnień. Funkcjonariusze mają dostać również mocniejszą ochronę prawną.

Jeżeli strażnik poza godzinami pracy podejmie działanie w obronie życia, zdrowia lub porządku publicznego, będzie mógł korzystać z ochrony prawnej przysługującej funkcjonariuszowi publicznemu.

Zmienić mają się także przepisy dotyczące zatrudniania. Projekt przewiduje m.in. odejście od wymogu ukończenia 21 lat przez kandydata do służby oraz możliwość przyznania strażnikowi do 5 dodatkowych płatnych dni urlopu za szczególne osiągnięcia.

Projekt MSWiA jest na etapie prac rządowych. Po ich zakończeniu trafi do parlamentu. 

Zanim na polskich cmentarzach pojawiły się szklane znicze i chryzantemy, zmarłych wspominano w zupełnie inny sposób. Rozpalano ogniska, przygotowywano jedzenie i wierzono, że dusze przodków mogą odwiedzać żywych. 

Część dawnych zwyczajów zanikła, inne zmieniły znaczenie. Dziś 1 listopada miliony osób odwiedzają groby bliskich, a przygotowania do tego dnia zaczynają się często z kilkudniowym wyprzedzeniem.

Skąd wzięło się święto 1 listopada?

Wszystkich Świętych ma chrześcijańskie korzenie sięgające IV wieku. Początkowo wspominano przede wszystkim męczenników, którzy zginęli za wiarę. Uroczystość obchodzono wówczas w innym terminie, m.in. w maju.

Data 1 listopada upowszechniła się w Kościele zachodnim w VIII i IX wieku, za pontyfikatów papieży Grzegorza III i Grzegorza IV. Z czasem święto zaczęto poświęcać wszystkim świętym, nie tylko oficjalnie kanonizowanym.

W Polsce często mówi się tego dnia o Święcie Zmarłych, choć w tradycji katolickiej Wszystkich Świętych i Zaduszki nie są tym samym. Pierwsze obchodzimy 1 listopada, natomiast 2 listopada przypada wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych, czyli Dzień Zaduszny.

Dlaczego zapalamy znicze?

Zanim chrześcijaństwo dotarło na ziemie polskie, pamięć o przodkach była związana z obrzędami ludowymi. Podczas dawnych Dziadów przygotowywano posiłki dla dusz, pozostawiano dla nich jedzenie i rozpalano ogień.

Wierzono, że płomienie mogą wskazywać zmarłym drogę, a jednocześnie chronić żywych przed nieprzyjaznymi duchami. W niektórych regionach ogniska rozpalano przy cmentarzach i na rozstajach dróg.

Z czasem dawne praktyki ustępowały chrześcijańskim formom upamiętniania zmarłych. Ogień pozostał jednak ważnym symbolem. Dziś zapalona świeca czy znicz jest przede wszystkim znakiem pamięci. Zmieniły się także dekoracje nagrobków. Obok tradycyjnych świec pojawiły się lampiony, elektryczne znicze i gotowe kompozycje kwiatowe. Szczególne miejsce zajmują chryzantemy, które właśnie jesienią można zobaczyć na niemal każdym polskim cmentarzu.

Ile kosztuje nas 1 listopada?

Współczesne przygotowania to również wydatki. Oprócz zniczy i kwiatów dochodzą koszty sprzątania grobów, podróży oraz rodzinnych spotkań. Z najnowszego badania IBRiS dla Santander Consumer Banku wynika, że 41 proc. ankietowanych planuje wydać na Wszystkich Świętych i Zaduszki od 201 do 500 zł. Kolejne 14 proc. przewiduje wydatki od 501 do 1000 zł, a co czwarty badany chce zmieścić się w kwocie do 200 zł.

Największym obciążeniem dla domowego budżetu są znicze, kwiaty i sprzątanie nagrobków – wskazało je 35 proc. respondentów. Dla 22 proc. największy koszt stanowią dojazdy i paliwo. Część ankietowanych planuje ograniczyć zakupy. Aż 41 proc. zamierza korzystać z promocji w supermarketach, a 22 proc. kupować same wkłady do zniczy lub korzystać ze zniczodzielni, w których można zostawić albo wziąć nadający się do ponownego wykorzystania lampion.

Policja przygotowuje akcję „Znicz 2026”

W tym roku Wszystkich Świętych przypada w niedzielę. W wielu miejscowościach przygotowywane są zmiany organizacji ruchu przy cmentarzach, a policjanci zapowiadają wzmożone patrole.

W Jeleniej Górze i powiecie karkonoskim oraz w powiecie chrzanowskim działania „Znicz 2026” zaplanowano od 30 października do 2 listopada. Funkcjonariusze będą kontrolować prędkość, trzeźwość kierowców i sposób przewożenia pasażerów, a także pomagać pieszym i kierować ruchem w zatłoczonych miejscach.

Lokalne samorządy mogą wprowadzać objazdy, dodatkowe parkingi i specjalne linie komunikacji miejskiej. Szczegóły będą zależeć od miejscowości, dlatego przed wyjazdem na cmentarz warto sprawdzić aktualną organizację ruchu.

„Bez aplikacji. Bez czekania” – tak MSWiA zapowiada wdrożenie w Polsce technologii Cell Broadcast. Nowy system ma błyskawicznie ostrzegać osoby znajdujące się na obszarze zagrożenia. Nie trzeba będzie instalować żadnego programu ani czekać na SMS.

Państwo zamierza przeznaczyć na jego uruchomienie blisko 100 mln zł. Pełne wdrożenie zaplanowano na drugą połowę 2027 roku.

Odbiorcy alarmów tracą cierpliwość

Tyle że pod informacją MSWiA w sieci szybko pojawiły się komentarze pokazujące zupełnie inny problem.

„Jeżeli będzie działać tak jak dotychczasowe alerty RCB, to ja proszę o opcję »zablokuj«. Dajcie ludziom żyć normalnie” – napisał jeden z internautów.

Inni idą znacznie dalej. Pojawiają się wpisy o „zastraszaniu społeczeństwa”, wywoływaniu paniki czy nawet próbie przejmowania kontroli nad urządzeniami.

Te ostatnie twierdzenia nie opisują jednak sposobu działania Cell Broadcast. System nie przejmuje telefonu ani dostępu do znajdujących się w nim danych. Komunikat jest nadawany przez stacje bazowe do urządzeń znajdujących się na określonym obszarze.

Alarm może stać się tłem

Internetowe komentarze nie są badaniem opinii publicznej. Trudno więc na ich podstawie twierdzić, że Polacy masowo sprzeciwiają się nowemu rozwiązaniu. Problem, który za nimi stoi, jest jednak realny. Pokazały to ostatnie miesiące na wschodzie Polski.

Mieszkańcy Lubelszczyzny i Podkarpacia otrzymywali serię alertów RCB związanych z rosyjskimi atakami na Ukrainę i potencjalnym zagrożeniem dla polskiej przestrzeni powietrznej. Wiadomości przychodziły również nocą i nad ranem. Radio ZET opisywało mieszkańca Lublina, który przyznał, że jeden z kolejnych alertów po prostu zignorował.

I właśnie tego najbardziej obawiają się eksperci.

– Jeśli mamy tego dużo, może to osłabiać naszą czujność. Ludzie zaczynają to traktować jako element krajobrazu, swoiste tło codzienności 

– mówi Radiu ZET dr Konrad Maj, psycholog z Uniwersytetu SWPS.

Ostrzeżenie czy już alarm?

Podobnie problem widzi Sergiusz Parszowski, ekspert ds. bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego. Jego zdaniem zbyt częste i podobnie brzmiące alerty RCB mogą sprawić, że odbiorcy zaczną je ignorować.

Kluczowe może być więc wyraźne rozróżnienie między zwykłą informacją, ostrzeżeniem o możliwym niebezpieczeństwie oraz alarmem wymagającym natychmiastowego działania.

Bo jeśli telefon kilka razy ostrzeże przed sytuacją, która z punktu widzenia odbiorcy nie przyniesie żadnych konsekwencji, przy kolejnym sygnale może on już nawet nie wstać z łóżka.

100 mln zł na system szybszy od SMS-a

Technologicznie Cell Broadcast ma być dużym krokiem naprzód. Obecny alert RCB wykorzystuje SMS-y. Nowe rozwiązanie pozwoli wysłać jeden komunikat za pośrednictwem sieci komórkowej do urządzeń znajdujących się w określonej strefie.

To ważne zwłaszcza podczas dużych katastrof i kryzysów, gdy sieć może być przeciążona. MSWiA chce, aby system działał w sieciach 4G i 5G. Za jego budowę odpowiadać mają wspólnie resort, RCB, UKE oraz najwięksi operatorzy komórkowi.

Cell Broadcast nie zastąpi przy tym wszystkich dotychczasowych metod. Ma być częścią większego systemu obejmującego m.in. syreny, Alert RCB oraz specjalne aplikacje.

Kto zaprojektuje nowe Kowale?

W przetargu na wykonanie dokumentacji projektowej spłynęło dziewięć ofert. GDDKiA jako najkorzystniejszą wybrała propozycję firmy Europrojekt Gdańsk, opiewającą na kwotę ponad 4,8 mln zł.

Podpisanie umowy zaplanowano jeszcze na IV kwartał tego roku. Od tego momentu wyłoniony wykonawca będzie miał 18 miesięcy na opracowanie projektu oraz przygotowanie wniosek o decyzję ZRID (zezwolenie na realizację inwestycji drogowej).

Co dokładnie się zmieni?

Planowana inwestycja to nie tylko kosmetyka, ale gruntowna przebudowa infrastruktury:

• Trzeci pas na S6: Na blisko 3-kilometrowym fragmencie obwodnicy powstanie dodatkowy, trzeci pas ruchu wraz z pasem awaryjnym (na odcinku od węzła Szadółki do węzła Gdańsk Południe).
• Przebudowa węzła i dojazdów: Zmiany obejmą drogi dojazdowe wzdłuż obwodnicy oraz skrzyżowanie z drogą wojewódzką nr 221.
• Nowoczesna infrastruktura: Zaplanowano nową instalację oświetleniową, lepsze odwodnienie, ekrany i urządzenia ochrony środowiska oraz dostosowanie Krajowego Systemu Zarządzania Ruchem do nowego przekroju drogi.

Głównym celem prac jest drastyczne skracanie czasu spędzanego w korkach, poprawa płynności przejazdu oraz zmniejszenie liczby niebezpiecznych zdarzeń drogowych.

Uzbrójmy się w cierpliwość. Kiedy pojedziemy nową trasą?

Droga do finału będzie jednak wymagała od kierowców sporej dawki cierpliwości. Harmonogram prac rozpisano na najbliższe lata:

• IV kwartał 2026 r. – podpisanie umowy z projektantem (Europrojekt Gdańsk)
• I połowa 2028 r. – złożenie wniosku o decyzję ZRID
• I połowa 2029 r. – uzyskanie decyzji ZRID
• II połowa 2029 r. – ogłoszenie przetargu na roboty budowlane
• I połowa 2030 r. – wbicie pierwszej łopaty i rozpoczęcie prac w terenie
• II połowa 2032 r. – oficjalne oddanie rozbudowanego węzła do ruchu

Czeka nas kilka lat przygotowań i budowy, ale stawka jest wysoka – sprawniejszy i bezpieczniejszy przejazd przez kluczowy węzeł komunikacyjny całego Pomorza.

Zainspirowane integracją Agnieszka Synowiec-Rybicka i Ewa Misztal rozmawiają z gościem Michałem Wieczorkowskim o III Pomorskim Zjeździe Osób z Niepełnosprawnością.

Posłuchaj

Na audycję "Zainspiruj się integracją" zapraszamy w (prawie) każdą środę o 18:15. Powtórka na antenie w niedzielę o 16:00. Zapis wideo audycji oglądać można w niedziele na antenie Telewizji Tetka Tczew dostępnej w sieci kablowej Telkab.

Polecamy Wam także profil Idę z Ewą, na którym możecie śledzić postępy, jakie osiąga Ewa dzięki intensywnej rehabilitacji! Możesz też pomóc Ewie przekazując datki na zrzutkę lub 1,5% podatku:  

Fundacja Dzieciom "Zdążyć z pomocą" KRS 0000037904 
cel szczegółowy: 9179 MISZTAL EWA.

Ciepło, kolorowo i kreatywnie

Masz ochotę przynieść odrobinę jesiennego uroku do swojego pokoju? Podczas zbliżających się warsztatów dzieci będą miały okazję samodzielnie wykonać własne, niepowtarzalne ozdoby jesienne. To doskonała okazja, by puścić wodze wyobraźni, rozwinąć manualne zdolności i spędzić czas w przytulnej, twórczej atmosferze w otoczeniu książek.

Najważniejsze informacje o wydarzeniu:

• Kiedy: 28 października (środa), godzina 16:00
• Dla kogo: Dzieci w wieku od 8 lat
• Gdzie: Miejska Biblioteka Publiczna im. Aleksandra Skulteta w Tczewie, ul. Władysława Jagiełły 8 (Suchostrzygi)
• Wstęp: Wolny!

Nie pozwól, by jesienna chandra zagościła w Twoim domu — przyjdź do biblioteki, dołącz do wspólnej zabawy i zabierz ze sobą odrobinę jesiennego ciepła! Liczba miejsc na takich warsztatach często bywa ograniczona, warto więc pojawić się chwilę wcześnie

Konkurs polega na wykonaniu pracy plastycznej zgodnej z jednym z tematów zaproponowanych przez organizatora. Na każdej pracy koniecznie musi się znaleźć polska flaga państwowa lub biało-czerwony motyw. Technika wykonania prac jest dowolna (np. rysunek, grafika, malarstwo, collage, haft, techniki elektroniczne).

Wysokie nagrody i darmowy udział 

Udział w konkursie jest bezpłatny. Dla laureatów przewidziane są stypendia artystyczne. Stypendia rozdane zostaną w dwóch kategoriach wiekowych.

 W każdej kategorii wysokość stypendium wynosi:  

• - I nagroda – 1500 zł
• - II nagroda – 1000 zł

• - III nagroda – 500 zł

   

Dodatkowo zostaną rozdane wyróżnienia.

Nagrody pieniężne przydzielane są w formie stypendiów dla laureatów.

Proponowane tematy prac:

1. Przedstaw swoją wizję artystyczną, w której pokażesz jak obchodzisz Święto Konstytucji 3 Maja lub jak wyglądało uchwalenie Konstytucji 3 Maja.

2. Przedstaw swoją wizję artystyczną, prezentującą polską flagę państwową w kontekście twojej małej ojczyzny oraz jej dziedzictwa kulturowego (tradycja, zwyczaje miasta, regionu, województwa).

3. Przedstaw swoją wizję artystyczną ważnego wydarzenia z historii Polski (np. Chrzest Polski, Bitwa pod Grunwaldem, Odsiecz wiedeńska, Odzyskanie Niepodległości, Bitwa Warszawska 1920 r.).

4. Przedstaw swoją wizję artystyczną, w której pokażesz jak wyrażasz swoją miłość do Ojczyzny.

Harmonogram konkursu:

• do 31 maja 2026 r. – zgłoszenie prac do konkursu poprzez formularz na stronie internetowej: https://naszaflaga.pl/ 
• do 30 czerwca 2026 r. – przesłanie prac plastycznych zakwalifikowanych do II-go etapu konkursu, do siedziby organizatora
• 30 września 2026 r. – ogłoszenie wyników konkursu

Zgłoszenia i pełne informację o konkursie: https://naszaflaga.pl/

W Strefie Mocnych Dźwięków #215:

ATHMA - Premiera na antenie!
Druides + Blindead 23 + Queen Margot - zapowiadamy koncerty
LUCIFER - Premiera na antenie!
Europe - Premiera na antenie! Gramy z albumu "Come This Madness"
The Heritance - Najnowszy singiel
Zapowiadamy koncerty oraz Case Studio FEST 2
Dodatkowo informacje koncertowe i zapowiedzi muzyczne! Zapraszamy!

Posłuchaj:

Playlista #215:

Iron Maiden - The Ides of March, Wrathchild, Murders in the Rue Morgue, Killers, Remember Tomorrow.
When.In.Maine - Overrated, Stained.
ATHMA - Z Letargu, W Objęciu Gwiazd.
Europe - One on One, The Cult of Ignorance, Come This Madness, This Time of Year.
LUCIFER - At The Mortuary, Riding Reaper.
Grzegorz Kupczyk - Aperitif, Ostatni Most.
Druides - Marlboro, Obcy.
Queen Margot - Bez Cenzury, Wracam, Na Start.
Kosa Śmierci - Lotnicy, Kamień.
Dance Like Dynamite - Why Don't We Do It In The Road?

Zapraszam do słuchania i komentowania audycji
Sławek Papis
Strefa Mocnych Dźwięków - obserwuj nas na Facebooku!

Czym tak naprawdę jest odporność psychiczna?

Wielu osobom odporność kojarzy się wyłącznie z układem immunologicznym. W wymiarze psychicznym odporność oznacza zdolność do radzenia sobie z trudnościami, powracania do równowagi po kryzysach oraz umiejętność stawiania granic i mówienia „nie”.

Agnieszka Grzela-Opalińska obala popularny mit, jakoby osoba odporna psychicznie była zawsze uśmiechnięta i nie przeżywała trudnych emocji. Silne dziecko to nie to, które tłumi smutek czy złość, ale to, które potrafi sobie z nimi poradzić lub wie, do kogo zwrócić się po wsparcie. Mechanizm ten wygląda tak samo u dzieci, jak i u dorosłych, z tą różnicą, że to właśnie w dzieciństwie budujemy fundamenty tej siły na całe życie.

Zjawisko „ubóstwa relacyjnego” 

Choć rodźmy się z określonym temperamentem i biologiczną podatnością (np. wysoką reaktywnością), kluczową rolę w rozwoju siły psychicznej odgrywa środowisko .Agnieszka Grzela-Opalińska zwróciła uwagę na pojęcie „ubóstwa relacyjnego” (koncepcja psychologa Bruce'a Perry'ego). Kiedyś dzieci wychowywały się w tzw. „wioskach” – wielopokoleniowych rodzinach, gdzie w razie czasowej niedostępności rodzica blisko zawsze była babcia, wujek czy ciocia. Współczesny model rodziny bywa bardziej wyizolowany, przez co dzieci mają mniej naturalnych punktów oparcia i mniej okazji do nabywania zróżnicowanych kompetencji społecznych.

Jak rozpoznać, że dziecko nie radzi sobie ze stresem?

Uważny rodzic może dostrzec pierwsze sygnały trudności emocjonalnych w codziennym zachowaniu:

• Zmiany w jakości snu i trudności z zasypianiem.
• Nietypowa drażliwość, lękowość lub wycofanie.
• Gwałtowne reakcje podczas zabawy lub gier planszowych – dziecko o niższej odporności w obliczu przegranej potrafi rzucić grą i zrezygnować.

Dziecko rozwijające siłę psychiczną uczy się traktować niepowodzenie nie jako ostateczną porażkę, lecz jako cenną lekcję, co zmienić następnym razem.

Rodzic jak latarnia morska, a nie helikopter

Jednym z najważniejszych pojęć w audycji była bezpieczna więź z rodzicem. Psycholog podkreśliła, jak ważne jest, aby rodzic nie przyjmował roli tzw. „rodzica-helikoptera”, który nieustannie krąży nad dzieckiem i usuwa z jego drogi wszelkie przeszkody.

Zamiast tego rodzic powinien działać jak latarnia morska – oświetlać drogę, dawać poczucie bezpieczeństwa, ale pozwalać dziecku samodzielnie pokonywać trudności. Nadmierne wyręczanie (np. dzwonienie do rodziców rówieśnika przy każdym konflikcie czy robienie wszystkiego za dziecko) odbiera najmłodszym poczucie sprawczości i osłabia ich siłę psychiczną.

Jakość, a nie ilość: Budowanie więzi w zabieganym świecie

Nawet przy mocno napiętym grafiku rodzice mogą budować głęboką relację z dzieckiem:

• 20 minut pełnej obecności „1 na 1” (bez telefonów, ekranów i „przesłuchiwania”) daje więcej niż godziny spędzone w jednym pokoju bez prawdziwego kontaktu.
• Drobne gesty bliskości: wkładanie miłych karteczek do chlebaka czy śniadaniówki, wspólne posiłki oraz krótka rozmowa przed snem pozwalają dziecku czuć się ważnym i kochanym.

Złota rada dla rodziców: Odpuść presję bycia idealnym

W podsumowaniu rozmowy Agnieszka Grzela-Opalińska zachęca rodziców do odrzucenia presji idealności. Dążenie do perfekcji często prowadzi do nadmiernego wyręczania i kontroli.

Ekspertka radzi, aby:

• Autentycznie i z ciekawością słuchać dziecka, zamiast od razu serwować gotowe rady.
• Dawać dziecku przestrzeń na samodzielność i podejmowanie prób na miarę jego możliwości.
• Praktykować bezwarunkową miłość, będąc dla dziecka stałą, bezpieczną bazą, do której zawsze może wrócić.

Powyższy artykuł to jedynie skrót najważniejszych wątków, które pojawiły się na antenie. Jeśli chcesz usłyszeć żywą dyskusję, pełną osobistych anegdot, praktycznych przykładów z pracy szkolnej oraz informacji o autorskiej książce łączącej opowiadania dla dzieci z ćwiczeniami dla całej rodziny – koniecznie odsłuchaj pełny zapis audycji!

Niezwykle ciepła i autentyczna rozmowa Aleksandry Hotowy i Agnieszki Grzeli-Opalińskiej pozwala spojrzeć na rodzicielstwo z wyrozumiałością i daje mnóstwo inspiracji do codziennej pracy nad relacją z dzieckiem.

Kupujesz bilet lotniczy przez internetową platformę rezerwacyjną. Kilka tygodni później dowiadujesz się, że samolot nie poleci. Odzyskanie pieniędzy może wymagać kontaktu zarówno z linią lotniczą, jak i pośrednikiem, u którego dokonano zakupu. 

Unia chce uporządkować te rozliczenia. We wtorek 20 października Parlament Europejski zatwierdził przepisy przewidujące m.in. zwrot kosztów pośrednictwa i określone terminy przekazywania pieniędzy pasażerom.

Oddadzą również opłatę za rezerwację

Zmiana dotyczy biletów kupowanych za pośrednictwem biur podróży i internetowych platform rezerwacyjnych. Gdy linia lotnicza odwoła rejs, pasażer uprawniony do zwrotu ma odzyskać również opłatę pobraną za pośrednictwo.

Przykładowo, jeśli bilet kosztował 600 zł, a platforma doliczyła 50 zł za swoją usługę, zwrot ma wynosić 650 zł.

Nowe przepisy określają także sposób rozliczania się linii lotniczych z pośrednikami. W przypadkach, gdy pośrednik wcześniej zapłacił przewoźnikowi z własnego rachunku, linia będzie miała siedem dni na przekazanie pieniędzy, a pośrednik kolejne siedem na ich zwrot klientowi.

W innych przypadkach przewidziano siedmiodniowy termin zwrotu. Dla najmniejszych pośredników możliwe będą określone wyjątki, o których klient musi zostać wcześniej poinformowany.

Jeden formularz dla pasażerów

Unia planuje również uproszczenie składania wniosków o zwrot pieniędzy i odszkodowanie.

Komisja Europejska ma udostępnić wspólny formularz we wszystkich językach urzędowych UE. Pasażerowie będą mogli korzystać z niego zamiast szukać odpowiedniego dokumentu na stronach przewoźników.

Nowe regulacje przewidują ponadto większe uprawnienia krajowych instytucji nadzorujących przestrzeganie praw pasażerów. Organy te będą mogły podejmować działania kontrolne także z własnej inicjatywy.

Co przysługuje pasażerowi już teraz?

Zwrot pieniędzy za odwołany lot nie jest nowym prawem. Już dziś zgodnie z unijnym rozporządzeniem pasażer może wybrać zwrot kosztu biletu albo zmianę planu podróży. Zwrot powinien nastąpić w ciągu siedmiu dni.

W określonych przypadkach przysługuje również odszkodowanie w wysokości 250, 400 lub 600 euro, zależnie od długości trasy. Znaczenie ma m.in. termin poinformowania o odwołaniu rejsu, zaoferowane połączenie zastępcze i przyczyna zakłócenia. Przewoźnik nie musi wypłacać odszkodowania, jeśli wykaże wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł uniknąć pomimo podjęcia odpowiednich działań.

Samo odwołanie lotu nie oznacza więc automatycznie wypłaty dodatkowych 250 czy 600 euro. Prawo do zwrotu biletu i prawo do odszkodowania są rozpatrywane odrębnie.

Kiedy zaczną obowiązywać nowe przepisy?

Parlament Europejski przyjął nowe regulacje 20 października 2026 roku. Za ich zatwierdzeniem głosowało 652 europosłów, dwóch było przeciw, a ośmiu wstrzymało się od głosu.

Przepisy wymagają jeszcze formalnego zatwierdzenia przez Radę Unii Europejskiej i publikacji w Dzienniku Urzędowym UE. Planowany termin rozpoczęcia ich stosowania to 23 października 2027 roku.

Do tego czasu pasażerowie korzystają z obecnie obowiązujących zasad, w tym prawa do zwrotu ceny biletu za odwołany lot. Nowe przepisy mają przede wszystkim ujednolicić postępowanie w sytuacjach, gdy w sprzedaży uczestniczył pośrednik.

Pięćdziesiąt lat wspólnego życia to okazja do wyjątkowego jubileuszu. Małżonkowie mogą z tej okazji otrzymać państwowe odznaczenie, ale nie zawsze trafia ono do nich w roku złotych godów. W niektórych miejscowościach oczekiwanie trwa kilkanaście miesięcy. 

Kancelaria Prezydenta zapowiada ograniczenie zaległości dopiero w przyszłym roku.

Kolejka krótsza o 40 tysięcy wniosków

21 października podczas posiedzenia sejmowej Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich szef Kancelarii Prezydenta Zbigniew Bogucki poinformował, że dzięki reorganizacji pracy udało się zmniejszyć zaległości o 40 tys. wniosków.

Jednocześnie do urzędu wciąż napływają kolejne dokumenty. Według Boguckiego tylko w tym roku wpłynęło ich 146 tys. We wrześniu Kancelaria Prezydenta informowała, że na rozpatrzenie czekają wnioski dotyczące 143 358 osób. Od początku kadencji Karola Nawrockiego do 21 września tego roku odznaczono 79 670 osób.

Bogucki zapowiedział, że w przyszłym roku problem opóźnień powinien zostać ograniczony do niewielkiej skali. Nie przewidziano jednak zwiększenia budżetu na odznaczenia. W 2027 roku ma on wynieść 6,7 mln zł, podobnie jak w tym roku.

Dlaczego na medal trzeba tyle czekać?

Kancelaria Prezydenta wskazuje przede wszystkim na dużą liczbę małżeństw zawieranych w latach 70. W samym 1975 roku ślub wzięło około 330 tys. par. Wiele z nich obchodzi obecnie pięćdziesiątą rocznicę ślubu.

Kolejnym powodem jest wieloetapowa procedura przyznawania odznaczeń. Wnioski przygotowywane przez urzędy stanu cywilnego trafiają najpierw do wojewodów, a następnie do Kancelarii Prezydenta. Tam są sprawdzane przed wydaniem postanowienia o nadaniu medalu.

W maju wojewoda kujawsko-pomorski informował, że cała procedura trwa około 14 miesięcy. Z kolei w podpoznańskiej gminie Czerwonak we wrześniu na odznaczenia czekało 37 par, w tym małżonkowie, których dokumenty złożono jeszcze na początku 2025 roku. Przepisy nie określają terminu, w którym prezydent musi rozpatrzyć wniosek o medal.

Jak otrzymać medal za 50 lat małżeństwa?

Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie jest państwowym odznaczeniem przyznawanym osobom, które przeżyły co najmniej 50 lat w jednym związku małżeńskim.

Sprawę można rozpocząć w urzędzie stanu cywilnego właściwym dla miejsca zamieszkania. Urząd przygotowuje dokumenty, które następnie trafiają do wojewody, a stamtąd do prezydenta RP.

Po nadaniu odznaczenia organizowana jest uroczystość jego wręczenia. Medale przekazują zazwyczaj przedstawiciele samorządu, m.in. wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast. Takie uroczystości odbywają się zazwyczaj 2-3 razy w roku.

Konkurs nawiązuje do prawdziwej postaci św. Mikołaja – biskupa Myry, znanego z wrażliwości na krzywdę innych i bezinteresownej pomocy. Organizatorzy zachęcają młodych artystów do zastanowienia się, jak każdy z nas może na co dzień iść w jego ślady.

Prace plastyczne można wykonać w dowolnej formie na jeden z wybranych tematów:

• I ty możesz być św. Mikołajem w rodzinie
• I ty możesz być św. Mikołajem w szkole
• I ty możesz być św. Mikołajem wśród bliskich i znajomych
• I ty możesz być św. Mikołajem wśród rówieśników
• I ty możesz być św. Mikołajem wobec spotkanych ludzi
• I ty możesz być św. Mikołajem, który nigdy nie traci nadziei

Kto może wziąć udział i co jest do wygrania?

Udział w konkursie jest całkowicie bezpłatny. Wydarzenie skierowane jest do uczniów szkół podstawowych i odbywa się w dwóch kategoriach wiekowych:

1. Uczniowie klas I–IV
2. Uczniowie klas V–VIII

Na najlepszych twórców czekają dyplomy, wyróżnienia oraz bardzo atrakcyjne stypendia finansowe przyznawane w obu kategoriach:

• I miejsce: 1000 PLN
• II miejsce: 800 PLN
• III miejsce: 700 PLN

Ważne terminy

• Do 15 listopada 2026 r. – ostateczny termin przesyłania prac konkursowych.
• Do 27 listopada 2026 r. – organizatorzy skontaktują się telefonicznie lub mailowo z laureatami i osobami wyróżnionymi, zapraszając ich na uroczystą galę finałową.

Jak dołączyć?

Szczegółowy regulamin, formularze zgłoszeniowe oraz pełne informacje o konkursie znajdziesz na stronie internetowej: konkurs-plastyczny.fsd.lublin.pl

Pytania dotyczące uczestnictwa można kierować bezpośrednio do organizatorów pod adresem e-mail: swmikolaj@fsd.lublin.pl.

Nie zwlekaj – chwyć za pędzle, kredki i pokaż, jak potrafisz dzielić się dobrocią! Miło nam poinformować, że Radio Tczew objęło to wydarzenie swoim patronatem medialnym!

Pęknięta rura, niesprawna pralka albo awaria ogrzewania. Takie problemy trudno odłożyć na wieczór. Zwłaszcza gdy trzeba znaleźć fachowca i umówić jego wizytę. 

Z badania UCE Research wynika, że 60,1 proc. pracujących respondentów przynajmniej raz w ciągu ostatnich 12 miesięcy zajmowało się usuwaniem domowej awarii w czasie przeznaczonym na pracę zawodową.

Hydraulik nie zawsze przyjedzie po pracy

Zorganizowanie naprawy często zaczyna się od kilku telefonów. Trzeba znaleźć fachowca, ustalić termin, omówić zakres prac, a niekiedy również kupić potrzebne części. No i być w mieszkaniu podczas naprawy.

Wśród osób, które zajmowały się awarią w godzinach pracy, niemal połowa – 48,8 proc. – robiła to w ostatnim roku tylko raz. Co trzeci badany z tej grupy (33,1 proc.) miał taką sytuację dwa lub trzy razy. Kolejne 8,2 proc. respondentów zajmowało się domową usterką od czterech do pięciu razy, a 2,2 proc. co najmniej sześciokrotnie.

Godzina, dwie, a czasem cały dzień

Załatwienie sprawy nie zawsze kończy się na krótkim telefonie. Wśród respondentów, którzy zajmowali się awarią podczas pracy, 27,9 proc. poświęciło na to od 31 do 60 minut. Kolejne 25 proc. potrzebowało od jednej do dwóch godzin. Dłużej, bo od dwóch do czterech godzin, sprawą zajmowało się 11,8 proc. badanych. Ponad cztery godziny wskazało 2,9 proc., a 3,1 proc. poświęciło na awarię cały dzień roboczy lub więcej.

Pan Adam kilka razy w tygodniu pracuje zdalnie. Wiosną wykorzystał tę możliwość podczas remontu tarasu.

– Pracuję z domu dwa, czasem trzy dni w tygodniu. Wiosną robiłem remont tarasu i dzięki pracy zdalnej wszystko łatwiej mi było zorganizować. Część rzeczy załatwiałem przed pracą, część w przerwach. Kiedy trzeba było coś sprawdzić albo pomóc przy remoncie, po prostu odchodziłem na chwilę od komputera, a później wracałem do swoich obowiązków

 – opowiada nasz rozmówca.

Domowe problemy zostają w głowie

Awaria potrafi odciągać uwagę również wtedy, gdy naprawą zajmuje się już fachowiec. Wśród osób, którym przydarzyła się taka sytuacja, 87,8 proc. zauważyło jej wpływ na wykonywanie obowiązków zawodowych. Najczęściej wskazywano powracanie myślami do problemu (32,5 proc.), trudności z koncentracją (29,3 proc.) oraz stres i napięcie (29,1 proc.). 

Niemal co piąty respondent z tej grupy przerywał wykonywanie swoich zadań. Część badanych zmieniała priorytety, pracowała wolniej albo przekładała terminy. Nadrabianie obowiązków po godzinach zadeklarowało 9,3 proc. Ankietowani mogli wskazać kilka skutków jednocześnie.

Czas poświęcony na awarie wart ponad miliard złotych

Autorzy badania oszacowali również wartość czasu, który pracujący poświęcają na rozwiązywanie domowych problemów podczas godzin pracy. W podstawowym wariancie obliczeń wyniosła ona 1,24 mld zł rocznie, co odpowiada około 18,7 mln godzin pracy w całym kraju. 

W zależności od przyjętych założeń szacunek mieścił się między 1,11 a 1,46 mld zł. To wycena czasu obliczona na potrzeby badania, a nie kwota faktycznych strat poniesionych przez pracodawców. Nie uwzględnia ona wprost tego, czy pracownicy wykonali później swoje obowiązki.