Grand Prix dla Patrycji Zarychty

Od 10 lat jednym z ciekawszych punktów programu jest konkurs o Grand Prix Energa Ladies’ Jazz Festival.

W tym roku nagrody otrzymały:
– Nagroda Publiczności – Maja Babyszka,
– Wyróżnienie – Aleksandra Raczyńska ALMADERA,
– Nagroda Grand Prix (10.000 zł) – Patrycja Zarychta, która zaprezentowała materiał ze swojej nadchodzącej płyty „TuleCzule".

Nagrody ogłaszali Mariusz Bzdęga, Dyrektor Zarządzający ds. Kultury i Aktywności Mieszkańców Miasta Gdyni; Krystyna Stańko, Przewodnicząca Jury i Magdalena Marszałkowska, Dyrektorka Departamentu Marketingu Energa SA.

Tczewianie mogą pamiętać Maję Babyszkę, która w 2013 roku zdobyła Nagrodę Specjalną Prezydenta Miasta Gdańska na XII Ogólnopolskim Konkursie Piosenek Grzegorza Ciechowskiego na Festiwalu In Memoriam. Miała wtedy zaledwie 14 lat i zaśpiewała wtedy "Znak równości" i "Zapytaj mnie, czy Cię kocham". Gratulujemy wszystkim paniom!

Pożegnanie New York Voices

Wśród koncertów wyróżniał się pożegnalny występ zespołu New York Voices. Kwartet (Peter Eldridge, Lauren Kinhan, Darmon Meader i Kim Nazarian) z zespołem pokazali najwyższych lotów sztukę wokalną, którą doskonalili przez 40 lat. Podczas koncertu na scenę zaprosili swoją przyjaciółkę Urszulę Dudziak, z którą wykonali kilka utworów z jej repertuaru, m.in. niezapomniany przebój "Papaya". Lekkość, radość, fantazja i doświadczenie to mistrzowskie połączenie, które cieszy słuchaczy za każdym razem. Niestety była to jedna z ostatnich okazji, gdyż zespół ogłosił zakończenie swojej działalności pod koniec tego roku. Jedyny w Polsce koncert grupy na Ladies' Jazz odbył się w ramach pożegnalnej trasy zatytułowanej "The Grand Finale Tour".

Piotr Szczepanik kobieco  

Jasnym punktem Festiwalu była Gala Przebojów Piotra Szczepanika. Nostalgia mieszała się z elegancją i muzycznymi uniesieniami, bo chociaż Piotr Szczepanik zmarł 6 lat temu, to jego przeboje są nieśmiertelne. Hołd artyście złożyli, na nowo interpretując "Nigdy więcej", "Żółte kalendarze" czy "Goniąc kormorany" współczesne artystki i artyści: Monika Borzym, Anna Serafińska, Iza Kowalewska, Krystyna Stańko, Dorota Miśkiewicz, Adam Nowak oraz Marek Napiórkowski Quintet z gościnnym udziałem Henryka Miśkiewicza.

Stacey Kent dwukrotnie

Zwieńczeniem Ladies' Jazz był koncert Stacey Kent, rezydentki tegorocznej edycji z Orkiestra Kameralną PROGRESS pod batutą tczewianina Szymona Morusa. Stacey Kent ze swoim zespołem wystąpiła także w piątek 24 lipca z repertuarem z nowej płyty "A Time for Love", która ukazała się 3 kwietnia 2026 roku nakładem wytwórni Believe Recordings. 

W niedzielny wieczór zagrała przede wszystkim utwory z symfonicznego albumu „I Know I Dream: The Orchestral Sessions” wydanego w 2017 roku. Śpiewała w języku angielskim, francuskim i portugalskim, przenosząc widzów w intymny świat brazylijskich rytmów, dramaturgii francuskiej piosenki i swingującej finezji jazzu wzmocnionej potęgą brzmienia instrumentów orkiestry.

Podczas tegorocznej edycji Energa Ladies' Jazz wystąpiły także: Sonia Bohosiewicz z programem "10 sekretów Marilyn Monroe", Agnieszka Wilczyńska "LaLoba. Wilcza pełnia", Yvonne Sanches, Eliane Elias oraz Anna Maria Jopek & Piotr Wojtasik Quintet.

Organizatorzy podczas koncertów w Teatrze Muzycznym zapowiedzieli pierwszą gwiazdę przyszłorocznej edycji. Będzie to holenderska saksofonistka Candy Dulfer, która wystąpi 23 lipca 2027 roku. Podczas finału Festiwalu informację tę podał organizator Piotr Łyszkiewicz:

Energa Ladies' Jazz 2027 potrwa od 19 do 26 lipca 2027 roku. Zapraszamy już dziś!

Formalne zakończenie sprawy ma nastąpić we wtorek 28 lipca podczas posiedzenia Komitetu Politycznego. Według Kaczyńskiego władze partii mają jedynie przyjąć do wiadomości decyzję parlamentarzystów.

Inaczej sytuację przedstawiają ludzie Mateusza Morawieckiego. Podkreślają, że nie składali rezygnacji i nadal uważają się za członków PiS. Ich zdaniem są wypychani z partii za odmowę podporządkowania się ultimatum jej kierownictwa.

Morawiecki ma za sobą silną grupę

Były premier nie ogłosił dotąd powstania nowej partii ani osobnego klubu parlamentarnego. Poinformował jednak, że ze stowarzyszeniem Rozwój Plus związanych jest 40 posłów, jeden senator i trzech europosłów.

Morawiecki przekonuje, że jego środowisko do końca zabiegało o utrzymanie jedności PiS. Proponował strategię „dwóch płuc”, w której partia miałaby zachować konserwatywny elektorat, a jednocześnie mocniej otworzyć się na przedsiębiorców, ludzi młodych i umiarkowanych wyborców centroprawicy.

Co wydarzy się teraz?

Najważniejsze będzie wtorkowe posiedzenie władz PiS. Dopiero wtedy okaże się, kto formalnie straci członkostwo w partii i jak liczna będzie grupa odchodzących parlamentarzystów.

Nie wiadomo również, czy Morawiecki zdecyduje się na utworzenie własnego klubu lub nowego ugrupowania. Jedno jest pewne: spór, który przez miesiące rozgrywał się za zamkniętymi drzwiami, przerodził się w otwartą walkę o przywództwo i przyszły kierunek polskiej prawicy.

Polska scena polityczna będzie wyglądała inaczej

Michał Szułdrzyńskie, redaktor naczelny „Rzeczpospolitej”, tak skomentował te wydarzenia w swoim komentarzy w piątkowym newsletterze „To był dzień”:

Choć wydawało się to absurdalne, bo obie strony ryzykują, że mogą sporo stracić, jednak doszło do rozłamu w PiS. (…) Właśnie otworzył się sezon przetasowań. Może się bowiem okazać, że PiS po odejściu Morawieckiego spadnie poniżej 20 proc., a za jakiś czas zostanie przegonione przez Konfederację Brauna i Mentzena. (…)

Wydaje się, że stabilny układ, w którym rozgrywającym na prawicy był Kaczyński, a prócz niego byli mniejsi partnerzy, właśnie przechodzi do historii. Być może za rok polska scena polityczna będzie wyglądała inaczej. I do wyborów prawica będzie iść w konfiguracjach, których jeszcze nie możemy przewidzieć. (…)

W nowej sytuacji znajdzie się PSL. Władysław Kosiniak-Kamysz nigdy nie był bliżej do tego, by zostać premierem. Jeszcze niedawno wydawało się, że będzie on skazany na sojusz z Donaldem Tuskiem i wejście na listy KO. Dynamika, którą uruchamia rozłam w PiS, daje Kosiniakowi-Kamyszowi i PSL-owi zupełnie nowe szanse – łącznie z potencjalną koalicją z Morawieckim. 

Jacek Pauli

Naszym pierwszym gościem był burmistrz Skarszew, Jacek Pauli. Samorządowiec opisał inwestycje sportowe i rekreacyjne, które zmieniły miejscowość. To m.in. nowoczesny basen, hala widowiskowa oraz zmodernizowany ośrodek nad jeziorem Borówno Wielkie. W rozmowie poruszył również kwestie nowych fabryk czy poprawy komunikacji w ramach metropolii pomorskiej. Pauli podzielił się też swoimi doświadczeniami z pracy dziennikarskiej.

To jest niesamowicie piękna kraina [Kociewie - przyp. red.]. Jak wyjeżdżam czasami do Warszawy czy gdzieś na południe, jakiekolwiek inne części kraju i wracam z powrotem. to wydaje mi się, że te pagórki są jakieś cieplejsze, te lasy jakieś bardziej zielone. [...]  Jak rozmawia się z mieszkańcami Kociewia, czuje się taką jedność. [...]  Może to się ma po prostu w DNA, w genach. Nie wiem tego do końca.

- Jacek Pauli

Mirosława Möller

Regionalistka i dyrektorka Gminnego Ośrodka Kultury i Bilbioteki Publicznej w Skarszewach przybliżyła nam bogatą historię miasta. Opowiedziała m.in. o zabytkowym zamku joannitów (obecnie siedziba GOKiBP) i pomniku Józefa Wybickiego. Była członkini Kapeli Kociewskiej podkreślała wyjątkowość naszego regionu, opowiadając o kultywowaniu lokalnej gwary, muzyki oraz tańca ludowego. Sama instytucja, którą teraz zarządza, promuje chociażby edukację artystyczną i współpracuje z sołectwami przy organizacji festynów. GOKiBP wydaje także książki. Odwiedzający nasze mobilne studio na rynku mogli otrzymać darmowy egzemplarz publikacji "Kościół skarszewski" autorstwa historyka - Marcina Woźnego.

Na zamku jest jest zjawiskowo, powiedziałabym. [...] Mamy tam piękne sale. Dzieci, jak przychodzą, bo tam są prowadzone na co dzień zajęcia artystyczne, jak przyjeżdżają artyści, to są zachwyceni. Są szczęśliwi, że w takich murach, z taką historią, wieszamy ich obrazy, stawiamy ich rzeźby.

- mówiła o zamku jako o siedzibie GOKiBP Mirosława Möller

Dorota Dobrzyńska-Mizgier

Naszym kolejnym gościem był przedstawicielka Uniwersytetu II Wieku w Skarszewach, który obchodzi swoje dziesięciolecie. Dorota Dobrzyńska - Mizgier opisała program instytucji. To chociażby wykłady stacjonarne na zamku, zajęcia sportowe oraz liczne wycieczki krajoznawcze, w tym wizytę w kopalni węgla brunatnego. Nasza rozmówczyni podkreśliła, że uniwersytet skutecznie integruje lokalną społeczność, ale też zapewnia osobom starszym poczucie bezpieczeństwa i przynależności. Mieszkanka Kociewia (po przeprowadzce z Trójmiasta) chwali lokalne krajobrazy, choć zwraca również uwagę na potrzebę poprawy infrastruktury publicznej i kolejowej w Skarszewach.

Urodziłam się w Gdańsku, całe życie mieszkałam w Sopocie. Postanowiliśmy z mężem, że na wiek emerytalny uciekniemy z tego wielkiego miasta, bo wbrew pozorom Sopot może nie jest tak tak liczebnie wielki, ale to jest aglomeracja. [...] W starszym wieku człowiek potrzebuje troszkę innych rzeczy. Może nie takiej aktywności, które daje duże miasto. Bardziej aktywności fizycznej w ogródku, w wycieczkach do lasu, który jest na wyciągnięcie ręki. Wystarczy wyjść za furtkę. [...]

- Dorota Dobrzyńska-Mizgier

Agnieszka Kiedrowska

Koło Gospodyń Wiejskich to ważny napęd społecznego zaangażowania. Tę tezę potwierdziła Agnieszka Kiedrowska z KGW Godziszewianki. Członkowie grupy (bo nie tylko Panie) przygotowują tradycyjne wypieki na lokalne wydarzenia, ale także organizują warsztaty edukacyjne oraz akcje charytatywne. To m.in. zachęta do rejestracji do bazy krwiodawców DKMS czy sprzątanie świata organizowane wraz z sołectwem. Ich aktywność wykracza poza samo Godziszewo, obejmując całe województwo pomorskie (grupa pojawiła się nawet na jarmarku w Lwówku Śląskim). Jak tłumaczyła nam Agnieszka Kiedrowska, głównym celem stowarzyszenia jest ożywienie życia społecznego na wsi oraz budowanie trwałych relacji opartych na wzajemnym wsparciu.

Nie tylko współpracujemy z innymi kołami, ale również i z władzami samorządowymi, takimi jak sołtys czy rada sołecka. [...] Faktycznie bardzo dużo rzeczy organizujemy w świetlicy. To jest taki punkt na mapie Godziszewa, który wszyscy znają, wiedzą, gdzie jest. Żeby też nie utrudniać ludziom, którzy chcą nas odwiedzić podczas warsztatów, żeby wiedzieli, gdzie mają przyjść.

- Agnieszka Kiedrowska

Maciej Orlikowski

Po 11 latach na mapę rozgrywek piłkarskich w regionie wrócił KS Więckowy. Zespół z gminy Skarszewy obecnie przygotowuje się do rozpoczęcia sezonu w B-klasie. Z tej okazji rozmawialiśmy z Maciejem Orlikowskim, prezesem klubu. Jak opowiadał, reaktywacja drużyny była wynikiem sukcesu w amatorskim turnieju. Wymagała jednak dopełnienia licznych formalności administracyjnych i modernizacji lokalnego stadionu. Klub skupia się obecnie na integracji kadry oraz rozgrywaniu meczów sparingowych. Choć priorytetem jest rozwój sportowy i budowanie silnej więzi z kibicami, zarząd planuje w przyszłości utworzenie szkółki piłkarskiej dla młodzieży. Co robili przedstawiciele zespołu w Holandii? Tego dowiecie się, słuchając rozmowy:

Jeżeli chodzi o kadrę, to nie możemy narzekać po dwóch meczach, bo było na jednym i na drugim 25 osób. My zaczęliśmy dosyć szybko te przygotowania, bo jest to nasz nasz pierwszy sezon. Już 14 lipca rozegraliśmy pierwszy sparing z Dynastią Gniew.

- opowiadał Maciej Orlikowski

Żaklin Hejła

Ostatnim gościem audycji była Żaklin Hejła - mieszkanka Skarszew i autorka serii książek dla dzieci: "Świnka Celinka". Jak tłumaczy, historie zwierzęcych bohaterów uczą najmłodszych tolerancji, równości oraz radzenia sobie z trudnymi emocjami. Publikacje trafiły również do zakładów karnych (Włocławek czy Grudziądz), gdzie mają promować te wartości wśród osadzonych i ich rodzin. Hejła jest także prezeską zarządu firmy deweloperskiej, która rewitalizowała zabytkowy skarszewski młyn. Obecnie znajdują się w nim lokale mieszkalne i restauracja. 

Skarszewy inspiracją mogą być z każdej strony. Dla mnie, jak i dla mojego męża ważna jest promocja miasta na miarę naszych możliwości. Stąd też, jedna z ilustracji Celinki [serii książek - przyp. red.] obejmuje właśnie drogowskaz, na którym jest napisane Skarszewy i Bożepole Królewskie. Zależało mi na tym, żeby ta ilustracja się znalazła [...], żeby każdy mógł zlokalizować, gdzie są te nasze Skarszewy. A może i w przyszłości nas odwiedzić.

- Żaklin Hejła

W najbliższy piątek wraz z audycją "Kierunek: Region" będziemy w Pruszczu Gdańskim. Nasze mobilne studio stanie obok Domu Wiedemanna.

Demograficzny trend pozostaje niekorzystny – rodzi się zbyt mało dzieci, a liczba zgonów wciąż przewyższa liczbę urodzeń. 

Większa liczba małżeństw nie przekłada się na liczbę narodzin 

Według GUS tempo spadku liczby ludności nie słabnie. W ciągu zaledwie 6 miesięcy populacja Polski zmniejszyła się o około 90 tys. osób, a w ujęciu rocznym ubytek wyniósł 159 tys. Oznacza to, że kraj liczy już mniej niż 37,3 mln mieszkańców. 

Za pogłębiającym się kryzysem demograficznym stoi przede wszystkim utrzymujący się ujemny przyrost naturalny. Choć liczba zawieranych małżeństw wzrosła w porównaniu z ubiegłym rokiem, nie przełożyło się to na większą liczbę narodzin. Jednocześnie zgonów nadal jest więcej niż urodzeń, co powoduje dalszy spadek liczby mieszkańców. 

Nie jest to jednak zjawisko nowe. Oficjalne dane GUS pokazują, że liczba ludności Polski maleje niemal nieprzerwanie od ponad dekady. 

Utrzymują się niska dzietność i starzenie się społeczeństwa

Na koniec 2025 r. kraj liczył 37,332 mln mieszkańców – o około 157 tys. mniej niż rok wcześniej. W całym 2025 r. odnotowano około 238 tys. urodzeń i około 406 tys. zgonów, co oznaczało bardzo wysoki ubytek naturalny. 

Eksperci od lat wskazują, że przyczyną pogarszającej się sytuacji jest – podkreśla serwis – utrzymująca się bardzo niska dzietność oraz starzenie się społeczeństwa. Coraz mniej liczna grupa osób w wieku rozrodczym sprawia, że nawet poprawa wskaźnika dzietności nie przyniosłaby szybkiego odwrócenia trendu.

Demograficzne zmiany będą miały coraz większy wpływ na gospodarkę i rynek pracy. Mniejsza liczba osób w wieku produkcyjnym oznacza większe problemy ze znalezieniem pracowników, rosnącą presję na system emerytalny i ochronę zdrowia oraz konieczność dostosowania usług publicznych do starzejącego się społeczeństwa.

GUS eksperymentalnie

Przypomnijmy jeszcze, że równolegle GUS prowadzi także eksperymentalne badania pokazujące liczbę osób faktycznie przebywających w Polsce. 

Według tych analiz pod koniec 2025 r. w kraju przebywało około 38,8 mln osób, w tym około 2,3 mln cudzoziemców. Dane te nie zastępują jednak oficjalnych statystyk ludności i służą innym celom analitycznym. 

23 tysiące sprawdzonych rozliczeń

Od 1 stycznia 2025 roku do końca czerwca 2026 roku organy skarbowe przeprowadziły wobec lekarzy około 23 tys. czynności sprawdzających. Łączna wartość wykrytych nieprawidłowości wyniosła blisko 109 mln zł.

Trzeba jednak podkreślić, że czynności sprawdzające nie są tym samym co formalna kontrola podatkowa. Mogą polegać m.in. na porównaniu danych znajdujących się w deklaracjach, fakturach oraz innych dokumentach dostępnych administracji skarbowej.

W badanym okresie przeprowadzono 82 kontrole podatkowe. Ich ustalenia przekroczyły 9,4 mln zł, co oznacza średnio ponad 114 tys. zł nieprawidłowości na jedną kontrolę.

Recepty, wizyty i rozliczenia podatku

Skarbówka sprawdza m.in., czy lekarze prawidłowo ustalali podstawę opodatkowania, terminowo wpłacali zaliczki oraz składali wymagane deklaracje. Kontrolerzy analizują także rozbieżności pomiędzy liczbą deklarowanych wizyt a liczbą wystawionych recept.

W niektórych przypadkach urzędnicy mogą również kontaktować się z pacjentami. Pytania mogą dotyczyć przebiegu wizyty, czasu jej trwania oraz wysokości zapłaconej kwoty.

Nie oznacza to jednak, że każdy błąd wykryty przez fiskusa był celowym oszustwem. Pojęcie nieprawidłowości obejmuje także błędne interpretacje przepisów, nieprawidłowo wypełnione deklaracje czy nieterminowe płatności.

Zabiegi estetyczne pod lupą fiskusa

Jednym z najważniejszych obszarów kontroli jest stosowanie zwolnienia z podatku VAT przy zabiegach medycyny estetycznej.

Usługi medyczne mogą być zwolnione z VAT, jeżeli ich celem jest m.in. profilaktyka, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia. Jeżeli jednak zabieg wykonywany jest wyłącznie w celu poprawienia wyglądu i nie ma uzasadnienia medycznego, powinien być zasadniczo objęty 23-procentową stawką VAT.

Sam fakt, że usługę wykonuje lekarz, nie wystarcza więc do zastosowania zwolnienia. Kluczowe znaczenie ma cel zabiegu i odpowiednia dokumentacja medyczna.

KSeF ułatwi porównywanie faktur

Od kwietnia 2026 roku wielu lekarzy pracujących na kontraktach musi wystawiać faktury za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur. Dzięki temu administracja skarbowa ma łatwiejszy dostęp do danych i może szybciej porównywać rozliczenia lekarzy z dokumentacją szpitali oraz przychodni.

Eksperci spodziewają się, że liczba analiz i kontroli w tej branży może rosnąć. Nie oznacza to jednak, że podejrzane jest całe środowisko lekarskie. Fiskus typuje bowiem do kontroli przede wszystkim te podmioty, w przypadku których wcześniej wykryto rozbieżności lub pojawiło się ryzyko nieprawidłowych rozliczeń.

Bezpłatne badania przesiewowe dla uczniów

Placówka stawia na profilaktykę i wczesne wykrywanie problemów z uzębieniem. W ciągu nadchodzącego roku szkolnego stomatolodzy przeprowadzą dwukrotnie badania przesiewowe wśród uczniów miejskich szkół podstawowych. Badania zostaną wykonane u każdego dziecka, którego rodzice lub opiekunowie prawni wyrażą na to zgodę.

W przypadku wykrycia jakichkolwiek ubytków czy problemów ze zdrowiem jamy ustnej, dalsze leczenie dzieci będzie mogło odbywać się bezpośrednio w nowo otwartym gabinecie.

Harmonogram pracy w sierpniu i od września

Gabinet rozpoczyna funkcjonowanie już w okresie wakacyjnym:

• W sierpniu przyjmuje w każdy piątek w godzinach od 8.15 do 15.15.
• Od września, wraz z rozpoczęciem nowego roku szkolnego, dni i godziny przyjęć zostaną wydłużone, aby ułatwić uczniom dostęp do lekarza po zajęciach dydaktycznych.

Wszystkie działania będą odbywać się w Szkole Podstawowej nr 8 w Tczewie, konkretniej w budynku sali gimnastycznej.

Autorzy opracowania przekonują, że obowiązujący od 2017 r. państwowy monopol na kasyna online nie przynosi oczekiwanych efektów i postulują zastąpienie go systemem licencjonowania prywatnych operatorów.

Nielegalni operatorzy nie podlegają polskim przepisom

Dziś jedynym legalnym kasynem internetowym w Polsce jest Total Casino należące do Totalizatora Sportowego. Mimo to – podkreślają autorzy raportu – około 40 proc. rynku kasyn online pozostaje poza polskim systemem prawnym. 

To znacznie więcej niż w segmencie zakładów wzajemnych online, gdzie funkcjonuje model licencyjny, a udział szarej strefy szacowany jest na około 22 proc.

Eksperci WEI wskazują, że nielegalni operatorzy, często działający z zagranicznych jurysdykcji, nie podlegają polskim przepisom, nie płacą podatków i mogą oferować dużo więcej usług i intensywnie je reklamować. W efekcie skutecznie konkurują z legalnym operatorem, który działa pod znacznie większymi ograniczeniami.

Budżet państwa traci miliardy tylko z samego podatku od gier

Raport zwraca uwagę nie tylko na straty finansowe państwa, ale także na zagrożenia dla graczy. Nielegalne kasyna nie podlegają krajowej certyfikacji, nie muszą stosować zasad odpowiedzialnej gry ani zapewniać skutecznej ochrony środków klientów. 

Dodatkowym problemem jest niska świadomość użytkowników – aż 51 proc. badanych uważa, że poza Total Casino również inne internetowe kasyna działają w Polsce legalnie.

Według wyliczeń przywołanych przez WEI, w latach 2026-2030 budżet państwa może stracić około 9,4 mld zł z samego podatku od gier. 

W samym 2026 r. ubytek ten ma wynieść około 1,6 mld zł. Szacunki nie uwzględniają wpływów z CIT, PIT, VAT ani składek, które mogłyby zasilić finanse publiczne przy większym udziale legalnego rynku.

Raport proponuje odejście od monopolu państwa

Autorzy raportu przekonują, że rozwiązaniem byłoby odejście od monopolu i wprowadzenie systemu licencji dla prywatnych operatorów, wzorowanego na modelach funkcjonujących w wielu krajach Europy. Ich zdaniem zwiększyłoby to udział legalnego rynku, poprawiło ochronę graczy i ograniczyło działalność nielegalnych serwisów. 

WEI proponuje również obowiązkową weryfikację wieku i tożsamości graczy z wykorzystaniem narzędzi takich jak mObywatel czy Profil Zaufany oraz skoncentrowanie działań organów państwa na zwalczaniu nielegalnych operatorów, a nie samych graczy.

Raport przedstawia także prognozy przygotowane na podstawie analiz EY (Ernst & Young). Wynika z nich, że otwarcie rynku mogłoby ograniczyć udział szarej strefy z około 41 do 16 proc., zwiększyć wpływy podatkowe i składkowe o około 376 mln zł rocznie oraz stworzyć około 1,4 tys. nowych miejsc pracy. 

Są to jednak – podkreślmy – scenariusze oparte na założeniach autorów raportu, a nie gwarancje przyszłych efektów.

„Serce stacji” przejdzie metamorfozę

Głównym punktem zaplanowanych prac jest hala filtrów, określana mianem serca całego obiektu. Zakres robót jest bardzo szeroki i obejmuje nie tylko wymianę technologii, ale także remont samej konstrukcji budynku.

Będziemy modernizować halę filtrów, czyli serce stacji uzdatniania wody, a mianowicie będziemy tam zmieniać system płukania filtrów, będziemy modernizować same filtry, będziemy wymieniać złoża filtracyjne. Będziemy zmieniać całe rurowanie na już nowoczesne, ze stali nierdzewnej.

 – Arkadiusz Gorczyński, prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji

Jedną z kluczowych zmian technologicznych będzie wprowadzenie nowoczesnego systemu płukania złóż. Do tej pory wykorzystywano do tego wodę surową, jednak po modernizacji płukanie realizowane będzie wodą już uzdatnioną. Co więcej, system zostanie wzbogacony o proces wzruszania złóż powietrzem. Całość zwieńczy pełna automatyzacja stacji oraz instalacja nowego agregatu prądotwórczego, który zapewni pracę w razie niedoborów energii elektrycznej.

Finansowanie i harmonogram prac

Koszt tego ambitnego przedsięwzięcia opiewa na kwotę ponad 6 milionów złotych. Inwestycja zostanie sfinansowana z preferencyjnej pożyczki pozyskanej z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska, przy czym istnieje możliwość umorzenia nawet 30% jej wartości.

Realizacja zadania została rozłożona w czasie, aby zminimalizować uciążliwości dla odbiorców:

• Same prace budowlano-montażowe potrwają około roku.
• Następnie przewidziano etap rozruchu, który może zająć kolejne pół roku.
• Łączny czas realizacji to 18 miesięcy.

Co istotne dla mieszkańców, inwestycja nie wpłynie na bieżące dostawy wody. 

Podczas realizacji inwestycji zostanie zachowana ciągłość pracy ujęcia wody Motława.

 – Arkadiusz Gorczyński, prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji

Będzie to możliwe dzięki etapowaniu robót, co potwierdził przedstawiciel wykonawcy.

Etapowanie robót jest tutaj niezbędne do tego, żeby zachowana była ciągłość dostaw wody dla miasta.

- Remigiusz Banaszkiewicz, Hydro-Partner

Wyższa jakość i wyzwania przyszłości

Choć obecna jakość kranówki w Tczewie jest oceniana wysoko pod względem smakowym i fizyko-chemicznym, modernizacja ma podnieść tę poprzeczkę jeszcze wyżej. 

Sama wymiana złóż filtracyjnych spowoduje, że jeszcze efektywniej będziemy oczyszczać wodę.

 – Arkadiusz Gorczyński, prezes Zakładu Wodociągów i Kanalizacji

Inwestycja wpisuje się również w szerszy kontekst bezpieczeństwa wodnego i ekologii. Władze miasta podkreślają, że Polska boryka się z niskimi zasobami wodnymi, dlatego nowoczesne zarządzanie tym surowcem jest kluczowe. Kolejnym wyzwaniem będą dyrektywy unijne, które nakładają na zakład obowiązek osiągnięcia neutralności energetycznej do 2045 roku. Oznacza to, że w przyszłości ZWiK będzie musiał zainwestować znaczne środki w odnawialne źródła energii, by nadal sprawnie realizować swoje zadania

Ustawa wprowadza nowy typ przestępstw 

Po wejściu w życie nowych przepisów karze będą podlegać – jak podaje Polsat News – osoby publikujące materiały przedstawiające m.in. popełnienie czynu zabronionego zagrożonego karą pozbawienia wolności, znęcanie się nad zwierzętami lub ich zabijanie, poniżające traktowanie innej osoby – nawet jeśli ta osoba wyraziła zgodę na udział w nagraniu. 

Doprecyzujmy, że nowelizacja tworzy nową podstawę do ścigania patostreamerów. Dotychczas organy ścigania musiały wykazywać, że doszło do innych przestępstw, np. pobicia czy znęcania się nad zwierzętami. 

Po wejściu w życie ustawy, która wprowadza nowy typ przestępstw, karalne będzie już samo publikowanie i monetyzowanie określonych patologicznych treści, jeśli odbywa się w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Jakie kary przewiduje?

Za publikowanie takich materiałów grozi do 3 lat pozbawienia wolności. Jeżeli nagrania dotyczą osoby małoletniej kara wyniesie od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności. 

Ustawa przewiduje wyłączenia dla działalności prasowej i informacyjnej, edukacyjnej, naukowej, artystycznej i prowadzonej w celu ochrony interesu publicznego. 

Oznacza to, że przepisy nie obejmą np. materiałów dziennikarskich dokumentujących przestępstwa lub patologiczne zjawiska. 

Dlaczego powstały nowe przepisy?

Celem ustawy jest ograniczenie patostreamingu, czyli publikowania w internecie transmisji lub nagrań pokazujących przemoc, poniżanie ludzi czy znęcanie się nad zwierzętami w celu zdobycia popularności i zarabiania pieniędzy.

Prace legislacyjne były efektem kampanii i cyklu reportaży „Nie dla patocelebrytów” przygotowanego przez Polsat News. 

Kogo szuka miasto?

Prezydent Miasta Tczewa ogłosił konkurs adresowany do podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w sektorze ochrony zdrowia. Kluczowym wymogiem jest zapewnienie kadry medycznej składającej się wyłącznie z lekarzy okulistów. Realizator musi dysponować nie tylko doświadczonym personelem, ale również odpowiednim zapleczem sprzętowym, które umożliwi przeprowadzenie badań bezpośrednio w placówkach oświatowych.

W ramach zadania zwycięzca konkursu będzie odpowiedzialny za:

• przeprowadzenie testów przesiewowych oraz konsultacji okulistycznych w 15 tczewskich szkołach podstawowych,
• realizację działań edukacyjnych dla uczniów oraz ich rodziców (również w formie online),
• opracowanie materiałów informacyjnych i przeprowadzenie testów wiedzy przed oraz po edukacji,
• przygotowanie zaświadczeń dla rodziców o wynikach badań.

Budżet i skala programu

Zgodnie z założeniami, w 2026 roku z bezpłatnej diagnostyki skorzystać ma 557 dzieci. Program jest w całości finansowany z budżetu Gminy Miejskiej Tczew, przy wsparciu ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia. Łączna kwota przeznaczona na ten cel to 80 000,00 zł.

Ważne terminy dla oferentów

Podmioty zainteresowane udziałem w konkursie mają czas na złożenie dokumentów do 14 sierpnia 2026 roku, do godziny 14:30. Oferty należy składać w Biurze Obsługi Klienta Urzędu Miejskiego w Tczewie przy ul. 30 Stycznia 1.

Rozstrzygnięcie konkursu nastąpi w ciągu 60 dni od terminu składania ofert. Wyłoniony realizator będzie musiał zakończyć wszystkie działania przewidziane w programie do 20 listopada 2026 roku.

Szczegółowe informacje dotyczące konkursu oraz formularze zgłoszeniowe dostępne są w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Tczewie

Dług będzie musiała zwrócić firma, która doprowadziła do strat

Problem dotyczy osób, które podpisały umowy na termomodernizację swoich domów i powierzyły wykonanie prac firmom zewnętrznym. W części przypadków przedsiębiorcy mieli pobierać zaliczki, wykonywać inwestycje niezgodnie z wymaganiami albo zawyżać koszty. Gdy kontrola wykazała nieprawidłowości, to właściciele nieruchomości musieli liczyć się z koniecznością zwrotu otrzymanych pieniędzy.

Nowe rozwiązania mają zmienić tę sytuację. Jeśli beneficjent programu uzna, że padł ofiarą oszustwa, będzie musiał zgłosić sprawę organom ścigania. Wszczęcie postępowania ma otworzyć drogę do zawieszenia działań dotyczących odzyskania pieniędzy przez wojewódzki fundusz ochrony środowiska. 

Po prawomocnym zakończeniu sprawy możliwe ma być całkowite umorzenie zobowiązań wobec osób, które zostały poszkodowane przez wykonawców. Wtedy fundusze będą mogły dochodzić zwrotu pieniędzy bezpośrednio od firm, które doprowadziły do strat.

Rząd chce przyjąć przepisy jeszcze w czasie wakacji

Według resortu klimatu skala problemu jest znacząca. Szacowana wartość umów, w których mogło dojść do nieprawidłowości, sięga około 280 mln zł wraz z odsetkami. Organy ścigania prowadzą już ponad 600 postępowań dotyczących takich przypadków, a liczba osób poszkodowanych może być większa, ponieważ pojedyncze sprawy często dotyczą wielu beneficjentów. 

Projekt ustawy przewiduje także możliwość rozłożenia należności na raty dla osób, które muszą zwrócić środki z programu, ale nie są w stanie zrobić tego jednorazowo. Ma to dotyczyć również przypadków, w których nie doszło do przestępstwa, ale spłata zobowiązania przekracza możliwości finansowe właściciela domu.

Rząd chce przyjąć przepisy jeszcze w czasie wakacji. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie zgodnie z planem, ustawa mogłaby zacząć obowiązywać przed końcem roku.

Czyste Powietrze po przebudowie

Program Czyste Powietrze po wcześniejszych problemach został przebudowany. Wprowadzono m.in. większą kontrolę nad wykonawcami, limity kosztów, obowiązek określonych dokumentów oraz system operatorów pomagających beneficjentom przy realizacji inwestycji.

Koniec pewnej epoki

Przez lata widok składów Polregio był na tczewskim węźle oczywistością, elementem stałym jak architektura samego dworca. To się jednak zmienia. W wyniku rozstrzygnięcia wielkich przetargów ogłoszonych przez Urząd Marszałkowski, spółka PKP SKM w Trójmieście niemal całkowicie wyprze dotychczasowego operatora z kluczowych tras elektrycznych. Umowa, opiewająca na blisko 439 milionów złotych, zwiąże przewoźnika z regionem do grudnia 2030 roku. Do dyspozycji nowego operatora zostanie oddanych 33 elektrycznych zespołów trakcyjnych.

Operator będzie realizował te przewozy własnym taborem.

- Michał Piotrowski, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Dlaczego doszło do tej zmiany? Odpowiedź, jak to często bywa w opowieściach o infrastrukturze, kryje się w liczbach. Oferta Polregio była o 156 milionów złotych droższa od propozycji SKM. W świecie budżetów samorządowych taka wyrwa jest nie do zasypania.

Batalia o tory

Zanim jednak zapadły ostateczne decyzje, na zapleczu toczyła się zażarta walka prawna. Polregio nie chciało pogodzić się z utratą strategicznych tras. Spółka wniosła odwołanie do Krajowej Izby Odwoławczej, jednak 27 kwietnia Izba oddaliła je w całości. Choć sprawa trafiła nawet do Sądu Okręgowego w Warszawie, nie wstrzymało to biegu wydarzeń – samorząd województwa podpisał umowę z SKM po zakończeniu postępowania przed KIO.

Sam fakt wniesienia tej skargi nie powodował automatycznego wstrzymania możliwości zawarcia umowy, ani nie podważał jej skuteczności.

- Michał Piotrowski, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Gdzie wciąż rządzi Polregio?

Choć SKM przejmuje lwią część elektrycznych połączeń, Polregio nie znika z Tczewa całkowicie. Przewoźnik obronił swoją pozycję na trasie w kierunku Grudziądza, Kwidzyna i Malborka. W tym przypadku to ich oferta okazała się korzystniejsza, pokonując Arrivę o ponad 13 milionów złotych. To tutaj pasażerowie nadal będą widzieć znajome logo na pociągach kursujących do grudnia 2030 roku.

Cisza przed kolejnym startem

Nie wszystko jednak poszło zgodnie z planem. Tam, gdzie kończy się trakcja elektryczna, a zaczyna zapach oleju napędowego, sytuacja wciąż jest niepewna. Przetarg na obsługę linii spalinowych  m.in. z Tczewa do Chojnic został unieważniony. Powód? Pieniądze. Jedyna złożona oferta (ponownie przez Polregio) opiewała na ponad 653 miliony złotych, podczas gdy województwo mogło przeznaczyć na ten cel „zaledwie” 542 miliony. Różnica 111 milionów okazała się barierą nie do przejścia.

Województwo nie miało możliwości zwiększenia tego finansowania o tak znaczną kwotę. Planujemy przeprowadzenie kolejnego postępowania dotyczącego długoterminowej obsługi tych połączeń.

- Michał Piotrowski, Urząd Marszałkowski Województwa Pomorskiego

Podobny los spotkał przetarg na obsługę linii wewnątrz aglomeracji trójmiejskiej. Tam oferta SKM przekroczyła budżet o niemal 139 milionów złotych.

Co to oznacza dla pasażera?

Dla podróżnego z Tczewa najważniejszy jest fakt, że pociągi nie przestaną jeździć. Aby zachować ciągłość połączeń na liniach, gdzie przetargi upadły, samorząd podpisze tymczasowe umowy w tzw. trybie zakłóceniowym. To rozwiązanie awaryjne, które pozwoli pociągom spalinowym wyjechać na trasy po 13 grudnia, podczas gdy urzędnicy będą przygotowywać kolejne, długoterminowe postępowania.

Grudniowa rewolucja na tczewskim dworcu to coś więcej niż zmiana rozkładu. To test dla nowego operatora i nowa rzeczywistość dla tysięcy ludzi codziennie migrujących do pracy i szkół. Perony pozostaną te same, ale historia, która się na nich pisze, właśnie zyskała zupełnie nowy rozdział.

Nowy sprzęt trafił do placówek w Pelplinie, Małych Walichnowach, Rajkowach, Kulicach oraz Rudnie. Każda pracownia kosztowała ponad 155 tysięcy złotych. Uczniowie dostali do dyspozycji po 15 laptopów, dedykowaną stację roboczą oraz duży monitor interaktywny. Salom zapewniono też mobilne szafki ładujące, kamery internetowe i specjalistyczne oprogramowanie. Zestawy posłużą do nauki programowania i nowych technologii. Inwestycję w całości sfinansowano ze środków Krajowego Planu Odbudowy. 

Lista wyposażenia pracowni:

• 15 laptopów dla uczniów i 1 laptop dla nauczyciela,
• stację roboczą do obsługi usług AI,
• monitor interaktywny o przekątnej minimum 75 cali wraz ze stojakiem,
• urządzenie sieciowe AP z Wi-Fi,
• mobilną szafkę z funkcją ładowania laptopów,
• zasilacz awaryjny UPS,
• 2 kamery HD USB z mikrofonem i statywem,
• komplet specjalistycznego oprogramowania.

Pracownie powstały w:

• Szkoła Podstawowa w Małych Walichnowach
• Zespół Kształcenia i Wychowania Nr 1
•  Szkoła Podstawowa Nr 2 w Pelplinie
• Zespół Kształcenia i Wychowania w Rajkowach
•  Zespół Kształcenia i Wychowania w Kulicach
•  Zespół Kształcenia i Wychowania w Rudnie

Łączna kwota dofinansowania przeznaczona na ten program w skali całego kraju wynosi 1 949 100 000 złotych.

Prokuratura Regionalna w Warszawie skierowała do sądu akt oskarżenia przeciwko Antoniemu Macierewiczowi. Poseł PiS i były minister obrony ma odpowiedzieć za wypowiedź z sejmowej mównicy, w której nazwał szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i jego dwóch zastępców rosyjskimi agentami.

Pomówił oficerów o współpracę z rosyjskimi służbami specjalnymi

Sprawa dotyczy wystąpienia z 11 września 2025 roku. Macierewicz mówił wówczas o kierownictwie SKW, czyli gen. Jarosławie Stróżyku oraz pułkownikach Krzysztofie Duszy i Arturze Pluto.

Według prokuratury poseł nie tylko ich znieważył, ale także pomówił o współpracę z rosyjskimi służbami specjalnymi. Zdaniem śledczych takie oskarżenie mogło poniżyć funkcjonariuszy w oczach opinii publicznej i narazić ich na utratę zaufania potrzebnego do zajmowania stanowisk.

Sejm uchylił posłowi immunitet

Postępowanie rozpoczęło się po zawiadomieniu złożonym przez kierownictwo SKW. Ponieważ Macierewicz jest posłem, do postawienia mu zarzutów potrzebna była zgoda Sejmu. Posłowie uchylili mu immunitet 30 kwietnia 2026 roku.

Zarzut przedstawiono Macierewiczowi w czerwcu. Polityk nie przyznał się jednak do winy i odmówił składania wyjaśnień. Teraz sprawa trafi do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia.

Za znieważenie funkcjonariusza publicznego oraz pomówienie za pomocą środków masowego komunikowania grozi grzywna, ograniczenie wolności albo do roku więzienia.

To odrębna sprawa od wcześniejszego aktu oskarżenia dotyczącego ujawnienia informacji niejawnych związanych z pracami podkomisji smoleńskiej.

5 lipca: Magiczny początek na os. Suchostrzygi!

Pierwszą stacją imprezy będą Suchostrzygi! Już w niedzielę, 5 lipca 2026 roku o godzinie 15:00, przestrzeń wokół fontanny przy ul. Żwirki zamieni się w prawdziwe centrum rozrywki i kreatywności. 

Co dokładnie znajdzie się w programie tego dnia?

„Magiczna ulica Piotra Szumnego - na kocyku"

Jednym z najważniejszych punktów programu będzie wyjątkowy pokaz iluzji. Widzowie, zarówno ci mali, jak i dorośli, zobaczą znikające i błyskawicznie pojawiające się z powrotem przedmioty. W planach znajduje się jeszcze więcej sztuczek. Co najlepsze, w pokazie weźmie udział również publiczność! Piotr Szumny gwarantuje nie tylko magię na najwyższym poziomie, ale też ogromną dawkę dobrego humoru i mnóstwo niespodzianek. 

Warsztaty plastyczne z Art Przestrzenią

Dla małych artystów i kreatywnych dusz są zaplanowane specjalne warsztaty plastyczne. Pod okiem instruktorów dzieci stworzą własne, niepowtarzalne „Magiczne czapki” – kolorowe, błyszczące i pełne fantazji. Będziemy wycinać, kleić, ozdabiać i przede wszystkim – puszczać wodze fantazji!

Animacje ze Szkołą Językową Big Step i Teddy Eddie

 O dawkę ruchu, gier i świetnej zabawy zadba Szkoła Językowa Big Step. Na pikniku pojawi się również uwielbiany przez dzieci pluszowy niedźwiedź zwany Teddym Eddiem, który porwie najmłodszych do wspólnych szaleństw.

 Dodatkowe atrakcje dla każdego:

• Darmowe dmuchańce – raj dla miłośników skakania,
• Mini trampoliny oraz inne strefy rekreacyjne,
• Wielkie bańki mydlane i kolorowe proszki holi, które ubarwią to lipcowe popołudnie!

Kolejne przystanki: Czyżykowo i os. Staszica

Piknik na Suchostrzygach to dopiero początek letniej przygody z CKiS! W kolejne wakacyjne niedziele przeniesiemy się z kulturą i zabawą na os. Czyżykowo oraz os. Staszica. Szczegóły dotyczące programów kolejnych imprez oraz dokładne daty opublikujemy już wkrótce. Śledźcie zatem uważnie naszą stronę internetową.

Wstęp na wszystkie wydarzenia i korzystanie z atrakcji są całkowicie bezpłatne.

W Strefie Mocnych Dźwięków #202:

Queen Margot  - Na żywo w studio cały zespół! Długi i bardzo konkretny wywiad. Gramy premierowo z albumu “Insomnia” !
Summer Dying Loud  2026 - Zapowiadamy i gramy!
Fatum   -  Gramy najnowszy singiel!

Dodatkowo informacje koncertowe i zapowiedzi muzyczne!
Zapraszamy!

Posłuchaj:

Playlista:

Nevermore - Believe in Nothing.
FOBIA - Psyche.
Fatum - Jesteśmy Młodzi.
Queen Margot - Za Łatwo, Wracam Na Start, Insomnia, Bez Cenzury, Prostytucja, Nic Do Powiedzenia, Granda, Stop.
Vanishing Kids - Spill the Dark.
Sacriversum - Let Us Ride The World.
Destruction - Mad Butcher.

Zapraszam do słuchania i komentowania audycji
Sławek Papis
Strefa Mocnych Dźwięków - obserwuj nas na Facebooku!

Według danych Straży Granicznej przekazanych „Rzeczpospolitej” w pierwszym półroczu 2026 z Polski odesłano 5640 cudzoziemców. O 28 proc. więcej w porównaniu z tym okresem 2025 r. Wtedy  było ich 4420.

Rekordowe pod tym względem były marzec, kiedy odesłano 1150 osób, i kwiecień – 1130 osób.

Kto jest najczęściej deportowany?

Mjr Anna Sobieska-Tekień, rzeczniczka Komendanta Głównego Straży Granicznej, poinformowała, że w 2025 r. najczęściej odsyłani byli obywatele Gruzji i Uzbekistanu. W 2026 r. dominują Gruzini i Kolumbijczycy. 

Wśród powodów deportacji są m.in. nielegalny pobyt, naruszenie przepisów pobytowych, popełnienie przestępstw i zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego. 

W jednej z lipcowych operacji deportacyjnych wobec obywateli Gruzji 11 osób zostało wydalonych przymusowo. Straż Graniczna podała, że wcześniej były one skazane m.in. za gwałt, kradzież rozbójniczą, pobicia, prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu.

Jak wyglądają deportacje?

Najczęściej organizowane są loty czarterowe, wspólne operacje z Europejską Agencją Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex) oraz tzw. operacje powrotowe realizowane wspólnie z innymi państwami UE. Od 85 do 90 proc. kosztów takich operacji finansują Frontex i Unia Europejska. 

Deportacja – jak podkreślają rozmówcy dziennika – jest zwykle tańsza niż wielomiesięczne utrzymywanie osób przebywających nielegalnie w Polsce, choć nie przedstawiono oficjalnych wyliczeń potwierdzających tę tezę.

Czym są Pracownie Kompas Jutra?

Pracownie Kompas Jutra to rządowy program wsparcia finansowego na lata 2026–2029, którego celem jest wyposażenie i doposażenie szkolnych pracowni przeznaczonych do prowadzenia zajęć z przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych. Program jest związany z wdrażaniem Reformy 26 i nowej podstawy programowej.

Nowoczesne pracownie mają stworzyć uczniom warunki do samodzielnego eksperymentowania, obserwowania, badania, projektowania, konstruowania i zdobywania praktycznych umiejętności.

Dla kogo jest program?
 

Wnioskodawcami są organy prowadzące szkoły i placówki oświatowe, m.in. jednostki samorządu terytorialnego, organy prowadzące publiczne placówki doskonalenia nauczycieli oraz właściwi ministrowie.

Beneficjentami mogą być m.in.:
 

• publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe,
   
• szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej,
   
• wskazane publiczne szkoły podstawowe działające w placówkach resocjalizacyjnych,
   
• publiczne placówki doskonalenia nauczycieli – w 2026 roku.

Dofinansowanie: od 10 tys. do 30 tys. zł na szkołę (przy wkładzie własnym min. 20%).

Szczegóły oraz wnioski do wypełnienia dostępne są na stronie Kuratorium Oświaty w Gdańsku. 

Trwa sezon na jagody, poziomki i inne owoce leśne. Choć są smaczne i wartościowe, nie powinny trafiać do ust bezpośrednio po zerwaniu. Na ich powierzchni mogą znajdować się niewidoczne gołym okiem jaja tasiemców z rodzaju Echinococcus, które wywołują bąblowicę – rzadką, ale poważną chorobę pasożytniczą.

Więcej zgłoszonych przypadków

Z najnowszego meldunku Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH – Państwowego Instytutu Badawczego oraz Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika, że od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 roku w Polsce odnotowano 41 przypadków bąblowicy. Rok temu było ich 16.

Polski Związek Łowiecki podkreśla, że nie jest to powód, żeby rezygnować ze zbierania i jedzenia leśnych owoców. Wzrost liczby zgłoszeń powinien jednak przypominać o podstawowej zasadzie: przed spożyciem cały zbiór należy dokładnie umyć.

Zagrożenia nie widać na owocach

Źródłem ryzyka nie jest sam owoc, lecz mikroskopijne jaja pasożyta. Są one wydalane z kałem zakażonych lisów i psów, a następnie mogą trafiać do gleby, wody, na rośliny oraz sierść zwierząt. Człowiek zakaża się po ich przypadkowym połknięciu – wraz ze skażoną żywnością lub wodą, przez brudne ręce albo po kontakcie z zanieczyszczonym środowiskiem.

Nie każda jagoda czy poziomka jest niebezpieczna. Zjedzenie jednego nieumytego owocu również nie oznacza automatycznie zakażenia. Skażenia nie można jednak rozpoznać po wyglądzie, zapachu ani smaku. Dlatego nie należy jeść owoców podczas zbierania, nawet jeśli wydają się czyste.

– Nie chodzi o straszenie lasem ani o rezygnację z jego darów. Chodzi o zmianę jednego nawyku: owoc zerwany w lesie nie powinien trafiać od razu do ust

 – mówi Wacław Matysek, p.o. rzecznik Polskiego Związku Łowieckiego.

Jak zaznacza, myśliwi na co dzień obserwują, jak często z tych samych miejsc korzystają ludzie i dzikie zwierzęta. Dokładne umycie owoców i rąk jest więc prostym sposobem ograniczenia ryzyka.

Choroba może rozwijać się przez lata

Bąblowica może przez długi czas nie powodować żadnych dolegliwości. Larwy pasożyta najczęściej zajmują wątrobę, ale zmiany mogą pojawić się także w płucach i innych narządach.

Późniejsze objawy zależą od miejsca i rozmiaru zmian. Mogą obejmować ból lub uczucie ucisku w jamie brzusznej, żółtaczkę, kaszel albo duszność. Leczenie bywa złożone i może wymagać operacji oraz długotrwałej terapii przeciwpasożytniczej. 

Mycie pod bieżącą wodą

Owoce przed jedzeniem należy dokładnie umyć pod bieżącą wodą. Krótkie opłukanie ich w misce lub pojemniku może być niewystarczające. Po powrocie z lasu, ogrodu albo pracy w terenie trzeba także umyć ręce, szczególnie przed przygotowywaniem posiłków.

Owoce przeznaczone na przetwory powinny zostać poddane obróbce termicznej. Domowe mrożenie nie zastępuje mycia i nie daje pewności unieszkodliwienia jaj pasożyta.

Po pierwsze: spaliny i paliwo prosto do wody

Starsze, gaźnikowe silniki dwusuwowe z uwagi na swoją konstrukcję potrafią oddawać do 20–30 proc. niespalonego paliwa wprost do wody (szacunki agencji EPA i CARB). Razem z nim do jeziora trafiają związki ropopochodne – lotne węglowodory aromatyczne (BTEX) oraz wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA), z naftalenem na czele. Te ostatnie są szczególnie groźne dla ikry i narybku: w badaniach stężenia WWA rzędu 0,7 µg/l wywoływały u ikry deformacje, uszkodzenia genetyczne i zwiększoną śmiertelność. Nowoczesne silniki czterosuwowe oddają do wody kilkakrotnie mniej paliwa. W Stanach Zjednoczonych klasyczne gaźnikowe silniki dwusuwowe praktycznie zniknęły z oferty producentów po wejściu w życie zaostrzonych norm emisji EPA w połowie pierwszej dekady XXI w.

Po drugie: podwodny hałas

Pod wodą dźwięk niesie się dalej i szybciej niż w powietrzu. Hałas silnika płoszy ptaki wodne i ssaki, zagłusza sygnały, którymi porozumiewają się ryby, wywołuje u zwierząt stres zaburzający żerowanie oraz rozród. To właśnie hałas jest głównym powodem, dla którego na wielu akwenach tworzy się „strefy ciszy”: ochrona walorów akustycznych to jednocześnie ochrona zwierząt, dla których warkot silnika jest realnym czynnikiem stresogennym.

Po trzecie i czwarte: fala i wzburzone osady

Fala wywołana przez łodzie bywa groźniejsza, niż się wydaje, bo jej energia rośnie w przybliżeniu z kwadratem wysokości – fala dwa razy wyższa niesie czterokrotnie większą siłę niszczącą. Uderzając w brzeg, podmywa go i wyrywa roślinność, a w płytkiej strefie wzbija osady denne. Rosnąca mętność ogranicza dostęp światła, utrudniając rozwój roślinności podwodnej, a wzburzone osady uwalniają zmagazynowany w nich fosfor (ten sam biogen, który napędza zakwity glonów i sinic oraz zwiększa deficyt tlenu). Falowanie i turbulencje zrywają z dna bezkręgowce, ograniczając bazę pokarmową ryb.

Jednymi z najbardziej wrażliwych siedlisk są łąki ramienicowe, czyli podwodne dywany ramienic, które rozwijają się wyłącznie w czystej, przejrzystej wodzie i pomagają utrzymywać stabilność ekologiczną jeziora. Są tak wrażliwe na zmętnienie i mechaniczne niszczenie, że stanowią jeden z najlepszych wskaźników dobrego stanu wody – i jeden z pierwszych, który znika pod presją ruchu motorowego.

Dlaczego powinno nas to interesować?

Bo skutki trwają dłużej niż nasz rejs. Mętna, uboższa w tlen woda z zakwitami glonów to gorsza jakość kąpieliska i mniej atrakcyjny akwen. Przetrzebione Ikra i narybek, najbardziej wrażliwe na ropopochodne i falowanie, przekładają się na spadek liczebności ryb w kolejnych sezonach, co odczują także wędkarze. A hałas, który jednym daje frajdę, innym odbiera to, po co przyjechali nad wodę: spokój.

Skala i prawo: gdzie silnik spalinowy jest zakazany

Prawo już dziś chroni najcenniejsze akweny. Na wielu jeziorach obowiązują strefy ciszy, ustanawiane uchwałą rady powiatu na podstawie ustawy Prawo ochrony środowiska: zakazują najczęściej korzystania z silników spalinowych, dopuszczając jednocześnie do użytku silniki elektryczne. Osobno działa ustawa o ochronie przyrody, która w parkach narodowych i rezerwatach zakazuje używania łodzi motorowych poza wyznaczonymi szlakami: tak chronione są m.in. rezerwaty Jeziora Nidzkiego i Dobskiego czy jezioro Wigry.

Nie chodzi więc o odbieranie komukolwiek przyjemności z pływania, lecz o miejsce, prędkość i rodzaj napędu. Według danych z systemu Reja24, obecnie 75 proc. zarejestrowanych jednostek posiada głównie napęd mechaniczny, a liczba ta rośnie o 1 pp rocznie. Przy takiej skali ruch motorowy na najpopularniejszych akwenach może stanowić istotną i rosnącą presję na lokalne ekosystemy.

Co możemy zrobić?

• Sprawdźmy przed wypłynięciem, czy akwen nie jest objęty strefą ciszy lub ochroną prawną. 
• Wybierajmy napęd elektryczny (dozwolony w większości stref ciszy), a na krótkich dystansach żagle lub wiosła.
• Nie pływajmy szybko blisko brzegu i w płytkiej strefie. Tam fala i śruba niszczą roślinność oraz wzbijają osady; przy brzegu utrzymujmy prędkość „bez fali”.
• Dbajmy o silnik i tankowanie, by paliwo i olej nie trafiły do wody; zamiast starego dwusuwu gaźnikowego wybierajmy czterosuw.