Nie wylewaj do zlewu, oddaj do olejomatu. Sieć zmienia nawyki Polaków

Stoi za tym firma EMKA. Zaczęło się od urządzenia w Redzikowie na Pomorzu. Dziś olejomaty, czyli automaty do zbiórki zużytego oleju spożywczego, funkcjonują już w dziesiątkach polskich miejscowości.

Przez rok sieć rozrosła się do stu punktów, pomagając mieszkańcom zamieniać zużyty olej spożywczy w cenny surowiec, zamiast wylewać go do kanalizacji.

Ponad połowa Polaków wylewa olej do kanalizacji

Ta inicjatywa jest odpowiedzią na lukę w polskiej gospodarce odpadami, przez którą wycieka zużyty olej spożywczy. Zauważyła ją Małgorzata Rdest i postanowiła coś z tym zrobić. Tak powstała sieć olejomatów.

– Choć sektor gastronomiczny ma obowiązek zbiórki zużytego oleju spożywczego, to niemal 13 milionów gospodarstw domowych przez lata nie miało dostępu do prostego i wygodnego rozwiązania – mówi w rozmowie z Bizblog.pl Małgorzata Rdest, inicjatorka projektu. 

I podsumowuje: – Efekt? Ponad połowa Polaków wylewa olej do kanalizacji lub wyrzuca go do odpadów zmieszanych, a jedynie 27 proc. wie, jak prawidłowo go utylizować.

Stanąłem jak wryty, kiedy zobaczyłem tę maszynę

Mieszkaniec Warszawy podczas świątecznego spaceru w gminie Sobienie-Jeziory (woj. mazowieckie) zauważył żółtą maszynę. Okazał się nim olejomat.

– Stanąłem jak wryty, kiedy zobaczyłem tę maszynę. Jak to możliwe, że w małej miejscowości mają coś, czego nie widziałem u siebie na dzielnicy? – opowiadał „Faktowi”.

– Kiedy stawialiśmy pierwszy Olejomat, liczyliśmy na lokalny odzew. Tymczasem w ciągu kilku miesięcy zaczęły się do nas zgłaszać kolejne gminy i mieszkańcy, które chciały włączyć się w projekt – wspomina na stronie olejomaty.pl Małgorzata Rdest.

Od momentu uruchomienia pierwszego urządzenia jesienią 2024 roku sieć olejomatów objęła dziesiątki miejscowości w całej Polsce. Pojawiły się m.in. w Helu i Ustce na Pomorzu, w Radzyminie, Żyrardowie, Sochaczewie i Grodzisku Mazowieckim na Mazowszu, w Ostrowie Wielkopolskim i Grodzisku Wielkopolskim w Wielkopolsce, a także w Opolu, Bytomiu i Płocku. 

Setny, jubileuszowy olejomat został uruchomiony w Warszawie 

Olej po smażeniu zyskuje drugie życie

Olejomaty to  automaty przeznaczone do oddawania zużytego oleju spożywczego (UCO), który po smażeniu często trafia do kanalizacji lub do kosza. 

Żeby z nich skorzystać, wystarczy pobrać z urządzenia specjalną, oznaczoną butelkę, do której w domu należy zbierać wystudzony olej. Po jej napełnieniu butelkę można zwrócić do Olejomatu, a zebrany surowiec trafi do recyklingu. 

W ten sposób olej po smażeniu zyskuje drugie życie – może zostać wykorzystany m.in. do produkcji biopaliw, detergentów czy biodegradowalnych tworzyw.

Element selektywnej zbiórki odpadów w Polsce

– Zależało nam na stworzeniu rozwiązania, które będzie wygodne, a jednocześnie pomoże chronić środowisko. Olejomat pozwala w prosty sposób zrobić coś dobrego – oddać olej do recyklingu zamiast wylewać go do zlewu lub wyrzucać do kosza, i w ten sposób nie zanieczyszczać środowiska – mówi Małgorzata Rdest.

I podkreśla, że priorytetem jest dalsza rozbudowa ogólnopolskiej sieci olejomatów i obejmowanie nim coraz więcej gmin.

– Celem długoterminowym jest stworzenie powszechnej infrastruktury, która stanie się standardowym elementem selektywnej zbiórki odpadów w Polsce – zdradza Rdest.

Pełna mapa lokalizacji olejomatów w Polsce dostępna jest na stronie olejomaty.pl.