Tysiące osób może domagać się od państwa zwrotu zaniżonych świadczeń

Co to oznacza dla seniorów? Ten wyrok – jak podaje Medonet – może otworzyć drogę do odzyskania pieniędzy dla setek tysięcy starszych osób w całej Polsce.

O jakie pieniądze chodzi?

O pieniądze ze świadczenia wspierającego. A to – przypomnijmy – przysługuje osobom niepełnosprawnym. Jego wysokość zależy od liczby punktów niesamodzielności przyznanych przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności (WZON). 

Od 1 marca 2026 r. obowiązują nowe stawki. Za najwyższy przedział, czyli 95-100 punktów, świadczenie wynosi 52 236 zł rocznie. 

Po wprowadzeniu wytycznych Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w grudniu 2024 r. komisje w całym kraju zaczęły obniżać seniorom liczbę przyznawanych punktów. Argumentowały, że osoby po 75 roku życia odczuwają skutki starości niezależnie od niepełnosprawności.

Komisje – dodajmy – przyznawały punkty po wizytach w mieszkaniach osób ubiegających się o to wsparcie. Ich decyzje – co zrozumiałe – budziły mnóstwo negatywnych emocji. 

Skutki starości nawet bez niepełnosprawności

Prawnik Tomasz Król w serwisie Infor.pl opisał sprawę niepełnosprawnej kobiety, której WZON obniżył liczbę punktów w ocenie niesamodzielności. W ten sposób zmniejszył jej wysokość miesięcznego świadczenia wspierającego. Kobieta dostaje o 791 zł miesięcznie mniej, czyli 9492 zł rocznie. 

Urzędnicy tłumaczyli, że osoby powyżej 75 lat odczuwałyby skutki starości nawet bez niepełnosprawności, dlatego nie mogą otrzymać pełnej kwoty świadczenia.

W opisywanym przypadku wnuk opiekujący się babcią usłyszał od członka komisji, że ze względu na wiek zostanie ona oceniona inaczej niż młodsze osoby niepełnosprawne. Seniorka dostała 72 punkty, co oznaczało wypłatę 792 zł miesięcznie zamiast należnych 1583 zł za 82 punkty. 

Dopiero po zaskarżeniu decyzji sąd orzekł, że obniżenie punktacji na podstawie wewnętrznych wytycznych, a nie przepisów prawa, jest niezasadne, i przyznał kobiecie prawo do pełnej kwoty.

Komisje zaczęły obniżać seniorom liczbę punktów

Od początku przyznawania świadczenia wspierającego do połowy kwietnia 2026 r. aż 310 tys. niepełnosprawnych w wieku 75 plus dostało decyzję zespołu dotyczącą punktów niesamodzielności – to 45 proc. wszystkich wydanych decyzji. 

Według prawnika Tomasza Króla komisje w całym kraju zaczęły obniżać seniorom liczbę przyznawanych punktów po wprowadzeniu wytycznych Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych. Z tego powodu ok. 210 tys. z nich dostało niższe wypłaty. 

Kształtują się one tak:

• 4353 zł – przedział 95-100 pkt,
• 3562 zł – przedział 90-94 pkt,
• 2375 zł – przedział 85-89 pkt,
• 1583 zł – przedział 80-84 pkt,
• 1188 zł – przedział 75-79 pkt,
• 792 zł – przedział 70-74 pkt.

Tomasz Król ocenia, że to poważne kwoty, a ich obniżenie uderza w budżet każdego z dotkniętych seniorów.

Wyrok sądu otwiera drzwi 210 tys. seniorom

Sąd, który rozpatrywał sprawę seniorki, zakwestionował praktykę różnicowania oceny niesamodzielności ze względu na wiek. Wyrok nie jest jeszcze prawomocny, a WZON zapowiada złożenie apelacji. 

Eksperci podkreślają jednak, że argumentacja sądu jest bardzo mocna.

Osoby, które znalazły się w podobnej sytuacji, mogą dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Bo to właśnie sąd ma kompetencje do zakwestionowania decyzji zespołu i przyznania prawa do wyższych wypłat. 

I jeśli wyrok się uprawomocni, to ok. 210 tys. seniorów będzie mogło dochodzić zwrotu zaniżonych świadczeń.