Propaganda i teorie spiskowe na TikToku. To może się opłacać

TikTok Live może być wykorzystywany nie tylko do szerzenia dezinformacji, ale także do zarabiania pieniędzy na radykalnych treściach. Z raportu Fundacji Obserwatorium Demokracji Cyfrowej wynika, że polskojęzyczne konta prowadziły transmisje, w których pojawiały się narracje antyukraińskie, antyunijne, prorosyjskie, a także teorie spiskowe i treści antysemickie.

Setki powiązanych kont

Badacze monitorowali 114 kont TikToka od 18 października 2025 r. do 13 lutego 2026 r. Według autorów raportu wokół nich mogło funkcjonować nawet około 1000 powiązanych kont. 

Nie była to jedna centralnie zarządzana sieć, ale kilka środowisk połączonych podobną aktywnością, wzajemnymi obserwacjami i wspólnym stylem działania.

Antyukraińskie i antyunijne narracje

Najczęściej wykorzystywano transmisje LIVE, w których kilku użytkowników jednocześnie prowadziło rozmowę przypominającą internetową debatę. W ich trakcie pojawiały się m.in. wezwania do deportacji Ukraińców, pochwały Rosji, narracje o konieczności wyjścia Polski z Unii Europejskiej oraz ataki na instytucje demokratyczne.

Raport wskazuje też na sposoby obchodzenia moderacji. W transmisjach z prorosyjskimi sympatiami zamiast flagi Rosji używano czasem flagi Francji, która ma te same kolory. Według badaczy taki zabieg miał pomagać w ukrywaniu rzeczywistego przekazu.

Diamenty, BLIK i kryptowaluty

Najważniejszy wniosek raportu dotyczy pieniędzy. TikTok pozwala użytkownikom wysyłać twórcom wirtualne prezenty kupowane za prawdziwe pieniądze. Prezenty są później zamieniane na tzw. diamenty, a następnie na gotówkę.

Część twórców korzystała również z zewnętrznych form wsparcia – przelewów BLIK, zbiórek internetowych czy portfeli kryptowalutowych. W ten sposób dezinformacja i treści nienawistne mogą być bezpośrednio monetyzowane.

Algorytm pomaga zasięgom

Problemem jest także działanie algorytmów. Według raportu TikTok podpowiadał niektóre transmisje osobom, które nie obserwowały danych kont, a w wybranych przypadkach wysyłał również powiadomienia o trwających live’ach.

TikTok Live jest szczególnie trudny do kontroli. Transmisje odbywają się na żywo, nie są sprawdzane przed publikacją, a po zakończeniu nie są łatwo dostępne dla badaczy.

Apel o zawieszenie TikTok Live

Fundacja Obserwatorium Demokracji Cyfrowej apeluje o zawieszenie funkcji TikTok LIVE w Unii Europejskiej do czasu wprowadzenia skutecznych zasad moderacji, przejrzystości i archiwizacji treści.

Cytowany przez Zero.pl dr Michał Marek, ekspert NASK, podkreśla, że sieci społecznościowe są dziś jednym z głównych narzędzi prowadzenia operacji informacyjnych i psychologicznych wobec Polski. Według niego takie działania mogą służyć osłabianiu zaufania do Zachodu, Unii Europejskiej, NATO i instytucji demokratycznych.