Miliony Polaków nie płacą za śmieci. PESEL lekiem na nieuczciwość

Związek Miast Polskich (ZMP) zwrócił się do Ministerstwa Klimatu i Środowiska z apelem o pilną nowelizację ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – podał Portal Samorządowy. 

Samorządowcy przekonują, że obecny system ściągania opłat za śmieci jest nieszczelny i powoduje olbrzymie straty.

Gmina ma ograniczone możliwości kontroli

ZMP powołuje się na konkretne dane. Według badań Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego (IOŚ-PIB) opłat za śmieci może unikać nawet 7 mln osób.

W wielu gminach nawet 20 proc. mieszkańców nie figuruje w deklaracjach śmieciowych, mimo że faktycznie tam mieszkają. Największy z tym problem mają duże miasta i budynki wielolokalowe, w których często zmieniają się lokatorzy (wynajem, studenci, cudzoziemcy, najem krótkoterminowy).

Samorządy podkreślają, że obecnie gmina ma ograniczone możliwości sprawdzenia, ile osób rzeczywiście mieszka pod danym adresem. Problem wynika m.in. z braku obowiązku zgłaszania wszystkich mieszkańców, częstych przeprowadzek, wynajmu mieszkań bez aktualizacji deklaracji i ograniczonego dostępu gmin do państwowych baz danych.

W efekcie część mieszkańców korzysta z systemu odbioru odpadów, nie ponosząc żadnych kosztów.

Samorządowcy chcą powiązać PESEL z deklaracjami śmieciowymi

Co w związku z tym proponuje Związek Miast Polskich? Powiązanie deklaracji śmieciowej z numerem PESEL. To – argumentuje – umożliwiłoby jednoznaczną identyfikację mieszkańców. 

Udostępnienie gminom większej liczby rejestrów państwowych do weryfikacji danych i rozszerzenie uprawnień kontrolnych wobec właścicieli nieruchomości. 

Wreszcie skuteczniejsze narzędzia kontroli przede wszystkim w zabudowie wielorodzinnej, gdzie obecnie najtrudniej ustalić rzeczywistą liczbę mieszkańców. 

W ocenie Związku obecny system jest niesprawiedliwy. Przede wszystkim dlatego, że uczciwie płacący mieszkańcy finansują odbiór odpadów także za osoby, które unikają opłat. Z tego powodu gminy mają coraz większe trudności z bilansowaniem systemów gospodarki odpadami. 

Tymczasem zgodnie z ustawą system powinien się sam finansować z opłat mieszkańców. Tyle że często się nie bilansuje. Dlatego od kilku lat przepisy pozwalają gminom dopłacać do systemu z własnych dochodów.

Samorządy podkreślają, że to nie rozwiązuje problemu osób unikających opłat.