To nie brak silnej woli, tylko choroba. Jak naprawdę wygląda leczenie otyłości? [ROZMOWA]

 Choć w sieci roi się od „cudownych diet” i szybkich sposobów na zrzucenie kilogramów, współczesna medycyna patrzy na ten problem zupełnie inaczej. Jak przejść od wstydu do skutecznej terapii i dlaczego same ćwiczenia często nie wystarczą? O kulisach tego procesu dowiesz się słuchając całej rozmowy, w której lekarka medycyny rodzinnej Patrycja Zielińska-Bielewicz rozkłada temat leczenia otyłości na czynniki pierwsze.

To nie problem, to choroba

Wstyd i poczucie winy to najwięksi wrogowie osób z nadmierną masą ciała. Wiele osób latami wmawia sobie, że po prostu „nie potrafi trzymać diety”. Tymczasem otyłość ma swój oficjalny kod medyczny w klasyfikacji ICD-10 – E66. Próg otyłości pierwszego stopnia wyznacza wskaźnik BMI powyżej 30. Jednak lekarze wkraczają do akcji znacznie wcześniej  już przy BMI od 27, jeśli towarzyszą mu schorzenia takie jak nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia czy insulinooporność.

Przełom w głowie pacjenta zaczyna się w momencie, gdy nazwie się problem po imieniu. Lekarka Patrycja Zielińska-Bielewicz wspomina słowa swojego wykładowcy z czasów studiów: 

Patrycja, to nie jest problem, to jest choroba. Dlaczego ty to tak nazywasz?

- dr Patrycja Zielińska-Bielewicz

. Taka zmiana perspektywy zdejmuje z człowieka ciężar winy. 

Nauczyłam się już mówić o tym, że to jest otyłość, żeby pacjent miał świadomość, że ma jednostkę chorobową.

- dr Patrycja Zielińska-Bielewicz

Zamiast leczyć osobno bóle kręgosłupa czy wysoki cukier, trzeba uderzyć w ich wspólną przyczynę.

Farmakologia daje impuls

Gdy organizm przez lata tkwi w stanie zaburzonego metabolizmu, sama siła woli bywa bezradna. Pacjent nie ma fizycznej siły na trening, a ciągłe uczucie głodu psychicznie go wykańcza. Tutaj z pomocą przychodzi nowoczesna farmakologia, w tym semaglutyd, substancja, która choć zaczynała jako lek na cukrzycę, ma dziś oficjalne wskazania do leczenia otyłości.

Nowoczesne leki nie zastępują zdrowych nawyków, ale odblokowują organizm i pozwalają pacjentowi stanąć na nogi. 

Czasami wystarczy, że pacjentowi włączam leki, pacjent przyjdzie do mnie po miesiącu na taką kontrolę z wynikami badań kontrolnych i mówi: 'Wie pani co, pani doktor, ja po prostu zaczynam żyć. Ja zapisałem się na siłownię, ja zaczęłam chodzić do dietetyka.

- dr Patrycja Zielińska-Bielewicz

 Wsparcie farmakologiczne daje impuls do pracy z dietetykiem oraz psychologiem.

Dlaczego operacja to nie droga na skróty?

Przy wskaźniku BMI powyżej 40 (lub od 35 przy ciężkich powikłaniach) rozwiązaniem staje się chirurgia bariatryczna. Najczęstszym zabiegiem jest rękawowa resekcja żołądka. Dr Zielińska-Bielewicz wyjaśnia to obrazowo: 

Obcinamy część worka [...] Robimy z tego taką rurę krótką, co wiąże się oczywiście z gorszym wchłanianiem żelaza, z gorszym wchłanianiem innych substancji i witamin.

-  dr Patrycja Zielińska-Bielewicz

Trzeba jednak pamiętać, że operacja nie jest magicznym "resetem". Przygotowanie do zabiegu trwa często cały rok i wymaga zmiany nawyków, redukcji wagi oraz konsultacji psychologicznych. Zmniejszony żołądek oznacza stałą suplementację witamin do końca życia, a brak trwałej zmiany stylu życia grozi nawrotem wagi i niebezpiecznymi reoperacjami. Operacja to zaledwie początek wymagającego procesu.

Czas zdjąć tabu i pójść do gabinetu

Problem nie dotyczy tylko dorosłych – z otyłością coraz częściej zmagają się dzieci, co odbija się na ich zdrowiu psychicznym i relacjach z rówieśnikami. Kluczowa jest tu czujność lekarzy rodzinnych i szybkie kierowanie małych pacjentów do specjalistycznych ośrodków.

Otyłość wymaga traktowania jej dokładnie tak samo, jak każdej innej dolegliwości.

Tak jak z przeziębieniem, tak z otyłością. 

- dr Patrycja Zielińska-Bielewicz

Zamiast szukać niesprawdzonych porad w sieci, warto zrobić pierwszy krok, przełamać wstyd i porozmawiać ze swoim lekarzem POZ. Uczciwa diagnoza może uratować zdrowie, a nawet życie.