Nowe stacje badawcze w tczewskiej Strefie Sowa [ROZMOWA]

Zamiast gotowych odpowiedzi odwiedzający otrzymują możliwość samodzielnego testowania hipotez – a także popełniania błędów, które bywają najbardziej pouczające.

Doświadczenie przed teorią – czym jest stacja badawcza?

Tradycyjne ekspozycje często stawiają zwiedzającego w roli biernego obserwatora. W Tczewskiej Strefie SOWA podejście jest zupełnie inne – kluczem do zrozumienia świata jest osobisty angaż i własne działanie. Stacje badawcze nie służą do czytania podpisów, lecz do samodzielnego sprawdzania zjawisk w praktyce.

Stacja badawcza jest przede wszystkim narzędziem do samodzielnego odkrywania. Nie chodzi tutaj o to, żeby stanąć przed eksponatem i przeczytać jak działa dane zjawisko, tylko o to, żeby samemu coś zrobić, sprawdzić, zaobserwować jaki daje nam to efekt, wyciągnąć z tego jakieś wnioski, no i jeśli trzeba to spróbować jeszcze raz. To właśnie doświadczenie jest punktem wyjścia do poznawania nauki.

- Klaudia Kacik, Strefa SOWA w Tczewie

W centrum tego procesu leży przyzwolenie na próbkowanie, budowanie i zmienianie sposobu działania W Strefie SOWA nie szukamy jednej „jedynie słusznej” odpowiedzi – liczy się postawienie własnej hipotezy i jej weryfikacja.

Możemy się pomylić i to jest bardzo ważna część tego doświadczenia, bo czasem dopiero wtedy, kiedy efekt nas zaskoczy, zaczynamy tak naprawdę zastanawiać się, dlaczego coś zadziało się właśnie tak, a nie inaczej.

- Klaudia Kacik, Strefa SOWA w Tczewie

Dziewięć nowych wyzwań – od gwoździ Fakira po trening kierowców Formuły 1

Nowy zestaw urządzeń w Tczewie tworzy dziewięć stacji badawczych: Łoże Fakira, Przetestuj pamięć, Rysowanie z opóźnieniem, Śmigiełko, Złap mnie, jeśli potrafisz, Spacer z funkcją, Parkietarze, Zbuduj łuk oraz Sznurkografy. Każda z nich pozwala doświadczać innych zjawisk – od fizyki i matematyki, przez funkcjonowanie ludzkiego mózgu, aż po koordynację ruchową.

Oto co można sprawdzić przy wybranych stanowiskach:

• Łoże Fakira – pozwala na własnej skórze przetestować rozkład siły nacisku. Choć nasza intuicja podpowiada, że ostre krawędzie wywołają ból, położenie się na płaszczyźnie z tysiącem gwoździ pokazuje coś zupełnie innego.

   

Intuicja mówi: 'Okej, ostre gwoździe oznaczają ból'. Tymczasem kiedy ciężar ciała rozkłada się na bardzo dużą liczbę punktów, nacisk na każdy z nich jest po prostu niewielki. Możemy więc własnym doświadczeniem przekonać się, że rzeczywistość niekoniecznie zawsze działa tak, jak podpowiada nam pierwsze skojarzenie.

- Klaudia Kacik, Strefa SOWA w Tczewie

• Złap mnie, jeśli potrafisz – test refleksu, w którym zadaniem jest złapanie spadających jajek zanim dotkną podłoża. Eksperyment bada czas reakcji, koordynację wzrokowo-ruchową i analizę sytuacji. Dokładnie tego typu ćwiczenia wykonują przed wyścigami m.in. kierowcy Formuły 1.
• Rysowanie z opóźnieniem – uświadamia, jak ważna dla naszego mózgu jest bieżąca współpraca zmysłów. Gdy obraz wykonywanego ruchu pojawia się na ekranie z opóźnieniem zaledwie 1–2 sekund, proste odrysowanie kształtu staje się sporym wyzwaniem.

Nauka dla każdego – bez barier i wstępnej wiedzy

Aby czerpać satysfakcję z eksperymentowania w Strefie SOWA, nie trzeba posiadać specjalistycznej wiedzy z fizyki czy matematyki.

Właśnie na tym polega ich siła, że można zacząć od własnej ciekawości i doświadczenia bez przygotowania i bez specjalistycznej wiedzy. Dziecko może podejść do stacji i po prostu sprawdzić co się stanie, a dorosły może przy tym samym doświadczeniu zacząć zadawać bardziej złożone pytania. W strefie każdy może odkrywać na swoim poziomie.

- Klaudia Kacik, Strefa SOWA w Tczewie

Ogólnopolska sieć Stref SOWA liczy już 50 lokalnych centrów nauki, koordynowanych merytorycznie przez Centrum Nauki Kopernik i finansowanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego^[1]. Nowe stacje w Fabryce Sztuk w Tczewie są już otwarte dla wszystkich odkrywców.

Posłuchajcie rozmowy z Klaudią Kacik na temat nowych stref edukacyjnych w Strefie SOWA.

Inicjatywa „SOWA – Strefa Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności" finansowana jest w ramach dotacji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie umowy Nr 1/CNK-SOWA/2021 z dnia 2 marca 2021 r. w sprawie uruchomienia przez Centrum Nauki Kopernik 54 lokalnych Stref Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności (SOWA) w latach 2021-2028.