To już historia #11: Ryszard Rząd o tczewskim szpitalu joannitów

Nasz gość jest absolwentem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Mieszka w Grodzie Sambora od 41 lat. W 1996 roku wraz z żoną Alicją Sobczak-Rząd oraz księdzem Piotrem Wysgą wydał książkę o tczewskiej farze. Tak rozpoczął opisywanie dawnych dziejów naszego miasta i okolicy. W swoim dorobku ma także publikacje dotyczące Malborka. Jako kustosz działu historii Muzeum Zamkowego napisał książkę, będącą jednocześnie kontynuacją wystawy o tej samej nazwie - "Goście zamku malborskiego". Przy pracy nad tym wydawnictwem przejrzał ponad 300 źródeł (tradycyjnych oraz internetowych). Jego nazwiskiem opatrzone są inne tytuły, takie jak:

• "Bedeker malborski 1845-1945"
• "Zamek w Malborku 1882-1945. Dni powszednie odbudowy"
• „Jak to działało? Zabytkowe mechanizmy w zamku malborskim”

Teksty autora można znaleźć także w sztumskim kwartalniku "Prowincja".

Niemiecko-polskie perypetie

Ryszard Rząd zajmuje się głównie XIX- i XX-wieczną historią krzyżackiej budowli. Podobnego okresu dotyczyła jego prelekcja, do której doszło 28 listopada w tczewskiej bibliotece. Wówczas opowiedział zgromadzonym o szpitalu założonym przez zakon joannitów w 1895 roku. Zgromadzenie prowadziło placówkę także po odzyskaniu przez Polskę niepodległości do 1939 roku, kiedy nastąpiła likwidacja zakonu decyzją wojewody pomorskiego (na podstawie ustawy o stowarzyszeniach). Szpital przejął tczewski samorząd, a jego próg przekroczyły siostry wincentki. Dotychczasowe lokatorki, ewangelickie diakonisy - wyjechały do Gdańska. Obecnie przy ul. 30 stycznia nadal funkcjonuje zakład leczniczy.

W rozmowie sprawdzamy, dlaczego rywalizacja pastora z księdzem zaowocowała budową szpitala i kogo leczono u joannitów, kim był architekt stojący za projektem budynków w Grodzie Sambora i Kocborowie oraz jaki był stosunek polskich samorządowców do władz szpitala po 1918 roku.

Poniżej całe nagranie jedenastego odcinka "To już historia":