Sztuka odpoczynku: Jak nauczyć się regeneracji w świecie wiecznego działania? [ROZMOWA]

O tym, dlaczego nicnierobienie bywa trudne i jak zadbać o swój układ nerwowy, rozmawialiśmy z Patrykiem Kaschelem – psychologiem i instruktorem jogi.

Dlaczego odpoczynek bywa „wygnany”?

Wiele osób odczuwa dyskomfort, gdy nagle przestaje być produktywnymi. 

Można powiedzieć, że u wielu ludzi ten odpoczynek jest jakby wygnany. Dzieje się to przeważnie z dwóch powodów. To pierwszy może być taki, że mamy takie przekonania na temat odpoczynku, które gdzieś zostały stworzone być może przez naszych właśnie opiekunów, rodziców.

- Patryk Kaschel, psycholog

Często w dzieciństwie otrzymywaliśmy sygnały, że bezczynność jest czymś złym, co skutkuje tym, że w dorosłym życiu czujemy się bezproduktywni lub winni, gdy nie „działamy”. Drugim powodem unikania ciszy jest strach przed kontaktem z własnymi emocjami. Gdy przestajemy biegać od zadania do zadania, możemy poczuć skrywany smutek, wstyd lub irytację. Wtedy najczęściej sięgamy po rozpraszacze, takie jak smartfon czy telewizja.

Odprężenie a prawdziwy odpoczynek

Warto rozróżnić dwie ważne dla organizmu stany. Odprężenie często wiąże się z aktywnością – na przykład bieganiem czy treningiem, po którym czujemy ulgę. Jednak to odpoczynek (relaks) jest kluczowy dla pełnej regeneracji:

(...) jest też ta druga odnoga w postaci odpoczynku, czyli relaksu, czyli wtedy, kiedy ja nic nie robię, kiedy właśnie mój układ nerwowy może się w pełni zregenerować. To jest też dobry czas na trawienie, to jest też dobry czas właśnie na regenerację naszego całego organizmu.

- Patryk Kaschel, psycholog

Pułapki okresu urlopowego

Zanim jednak dotrzemy do wymarzonego wypoczynku, często wpadamy w pułapkę syndromu przedurlopowego. Próbujemy domknąć wszystkie sprawy w pracy i domu, co sprawia, że wchodzimy w urlop jeszcze bardziej zestresowani i wyczerpani niż zwykle.

Może to prowadzić do tzw. syndromu bólu urlopowego. Gdy poziom hormonów stresu opada, organizm w końcu daje sygnał, że przez długi czas działo się coś niedobrego, co skutkuje bólem głowy, napięciem, a nawet nagłą chorobą tuż po rozpoczęciu wakacji.

Jak skutecznie odpoczywać? Praktyczne techniki

Jeśli „nicnierobienie” sprawia Ci trudność, Patryk Kaschel sugeruje skorzystanie ze sprawdzonych metod:

• Relaksacja Jacobsona: Polega na świadomym napinaniu i rozluźnianiu poszczególnych partii mięśni. To idealny wstęp dla osób, które czują niepokój w bezruchu.
• Skanowanie ciała: Kierowanie uwagi na poszczególne części ciała, co pomaga wyciszyć głowę przed snem.
• Cyfrowy detoks: Choćby kilka godzin lub jeden dzień bez telefonu i mediów społecznościowych może przynieść ulgę przebodźcowanemu mózgowi.

Odpoczynek na co dzień, nie tylko od święta

Najważniejszą lekcją płynącą z rozmowy jest to, by nie czekać z regeneracją na jedyny urlop w roku. Prawdziwe dbanie o siebie to wprowadzanie „mikro wakacji” do codzienności – może to być spacer do lasu, masaż czy długa kąpiel z książką.

Życzę wszystkim udanych wakacji i momentów odpoczynku nie tylko podczas urlopu, ale w codzienności.

- Patryk Kaschel, psycholog

Posłuchajcie całej rozmowy: